‘Kedimi çok seviyorum ama merak ediyorum, acaba o da benimle mutlu mu?’ sorusunu çok duyuyorum. Onların mutlu olup olmadığını anlamak öncelikle temel haklarını ve ihtiyaçlarını bilmekten geçiyor. Aynı zamanda işin sırrı seçenek yaratmakta…
Mama ve su ihtiyacı: Her canlının yeterli gıdaya ve temiz suya ulaşım hakkı vardır. Dolayısı ile bir sağlık problemi yaşamıyorsa kediniz istediği zaman mamaya ulaşabilmeli. Kediler günde 12-16 öğün beslenirler ve özellikle gece 20.00-04.00 arasında bu sıklık daha fazla olduğu bilinir. Onları öğünlü beslemek gereksiz strese yol açacaktır. Mama kapları her zaman temiz olmalı, kaplarındaki su günlük olarak değiştirilmelidir. Kedinizin akan sudan içme alışkanlığı varsa su şelalesi ile bunu sağlamak en mantıklısıdır. İstediği miktarda suya erişimi olmayan kediler dehidre olabilirler ve bu durumda idrar yoğunlukları arttığı için taş ya da kristal oluşturma riskleri de artacaktır. Mama ve su kaplarının birbirinden uzak olmasının su içme miktarını arttırdığı bilinmektedir. Her kedinin seçimi farklı olacağı için cam, seramik, plastik ya da toprak kaplar denenerek favori olanı bulunmalıdır.
Kum kabı: Bir kedi için idrar yapma anı çok özeldir ve rahatsız edilmemelidir. Kum kapları sayıca yeterli ve temiz olmalıdır, büyüklük olarak kedinizin içinde rahatça dönebildiği kaplar seçilmelidir. Tüm kum kaplarının aynı alanda yan yana olmasındansa farklı alanlara dağıtılmaları seçenek yaratmak açısından daha faydalıdır. Genellikle banyolara konan kum kapları deterjanlar ya da temizlik malzemelerinin yanında olabilir ve bu durum kedinizi rahatsız edebilir. Günlük olarak idrar ve dışkının temizlenmesi tavsiye edilir, kum kabındaki kum miktarına göre 1-2 haftada bir tam temizlik ve kum değişimi yapılmalıdır. İdeal olarak kum kabı sayısı, evde yaşayan kedi sayısından bir fazla olarak tavsiye edilir ancak evin boyutuna göre akılcı kum kabı seçimi ya da otomatik kum kapları ile tercihler eve göre kişiselleştirilebilir. Kum da en önemli konulardan biridir, genellikle kolay topaklanan ve tozu en az olan kumlar kedileri mutlu eder, pelet ve diğer seçenekleri kullanan kediler de olabilir, bu durumda kedinizin tercih yapabilmesi için kum kaplarına farklı kum materyalleri konularak uygun olanı seçilebilir.
Tırmalama tahtası: Tırmalama, kedilerin davranış repertuarının en önemli parçalarından biridir ve medikal ve davranışsal sağlığı açısından desteklenmelidir. Kedilerin tırmalama davranışının altında hem tırnaklarını törpülemek hem de pati altlarındaki bezlerden salgılanan feromonları etrafa yayabilme amacı bulunmaktadır. Uygun yükseklikte tırmalama tahtaları kullanılmazsa koltuk ya da baza kenarlarında bu hareketi yapması normaldir, bu yüzden tırmalama tahtaları temel ihtiyaçlardan biri olarak tanımlanır.
Dinlenme alanı: Kedilerin temizlenme, dinlenme, uyuma ve gerektiğinde saklanmaları için rahat ettikleri alanlar yaratılmalıdır. Bu bazen bir koltuk bazen de dolap içinde bir raf olabilir. Tercih ettiği hangi bölge ise müdahale edilmemeli, tercih ettiği alana ulaşımı kolaylaştırılmalıdır. Çok donanımlı büyük bir minder yerine karton bir kutu bazen onu daha mutlu ediyorsa seçimine saygı gösterilmelidir.
Oyun ve sosyal etkileşim: Kediler için oyun oynama hem bir iletişim aracı hem de av davranışlarını taklit edebilmek için bir fırsattır. Genellikle olta benzeri yakalama oyuncaklarını çok sevseler de bazen saklambaç ya da kovalamaca da favori oyunları olabilir. Oyun sırasında stres nedeni ile kanda yüksek bulunan kortizol seviyelerinin düştüğü bilinmektedir. Kaliteli vakit geçirmek ve etkileşime girmek kediniz ile aranızdaki bağı kuvvetlendirecektir.
Kedilerinizin mutlu olması için yazmış olduğum temel ihtiyaçların karşılanması kadar aynı zamanda seçimlerine saygı duymak, alan yaratmak, dengeli ve sakin davranmak da diğer ipuçları olabilir.
Kedinizi çok sevdiğinizi iddia ederek hırpalayarak sevmek, bağırmak, kötü şakalar (!) yapmak, istemediği kıyafetleri giydirmek, rekabetçi oyunlar oynamak, ceza vermek, uyurken ya da dinlenirken rahatsız etmek, oyuncakmış gibi davranmak, aşırı sevgi ve ilgi (!) ile boğmak da yapılabilecek en büyük hatalar olur.
Bir canlıyı seviyorsanız onu, türünün getirdiği tüm davranış ve içgüdüleri ile sevmek gerekir. Tabii olayın sadece sevgi değil, belki daha da fazlasının saygı olduğunu unutmadan hareket edilmesi dileklerimle…
