Yüzyıllardır afet, kıyamet, yıkım olarak pek çok şekilde adlandırılan ve binlerce insan ve hayvanın ölümüne neden olan bir doğa olayı olan deprem ülkemizin bir gerçeği. Kalabalık ve çapraşık şehirlere, uygun olmayan yapılar da eklenince depremin afete dönüşmesi maalesef kaçınılmaz oluyor. Peki bu durumdan insanlar ile birlikte yaşayan hayvanlar nasıl etkilendi, neler hissetti? Başta kedi ve köpekler olmak üzere karıncalar, kuşlar ve pek çok hayvanın depremi olmadan önce hissedebildiğine dair teoriler ortaya atıldı ve hatta canlı örneklerine bizzat çok yakından tanık olduk bu süreçte… Kedi ve köpeklerin biz insanlardan daha iyi duyabildikleri, yerdeki sarsıntıları ve hatta elektromanyetik değişimi hissedebildikleri bilinmektedir, bu nedenle depremden kısa bir süre önce havladıkları, ses çıkarttıkları, insanları uyandırdıkları ve dışarı çıkmalarını sağlamaları ile ilgili hikayeleri giderek artan şekilde duyacağız sanırım.
Depreme hayvanları hazırlayabilir miyiz? Depremin şiddeti ve zamanının belli olmaması, ortaya çıkan sarsıntının yaratacağı etkiler, yıkımın boyutu ve insanların panik hali bir arada düşünüldüğünde kedi ve köpekleri depreme hazır ve sakin hale getirmek pek kolay olmayacaktır ancak köpeklerin belli bir komuta ya da sese duyarlı olarak eğitmek yapılacak ilk iş olabilir, bu sayede deprem anında güvenli bölgede kalmaları sağlanabilir. Kedilerin eğitilemediği önyargısına karşın korktuklarında yaşam üçgeni olabilecek bir alana konulmuş olan taşıma kabının içine girmesi için eğitim çalışmaları denenebilir. Her evin afet planı önceden yapılmalı, tatbikatlar yaparak güvenli alanlar belirlenmeli ve tahliye sırasında yapılacaklar adım adım denenmelidir. Sadece veteriner klinikleri ziyaretleri sırasında ortaya çıkan taşıma kutuları son derece stres yaratıcıdır ancak bu durum tersine çevrilebilir. Taşıma kutuları evin içinde ağızları açık halde bırakılmalı, öncesinde yaş mama ve oyun ile alıştırarak zor bir durumda içine girmesi yönünde teşvik edilmelidir. Gerekirse, her zaman kullanılan taşıma kutuları yerine evden hiç çıkarılmamış ve kendini güvende hissetmesini sağlayacak farklı renk ve modellerde taşıma kutuları alınıp evin yaşam üçgeni olabilecek, duvara sabitlenmiş kütüphane ya da bazalı yatak yanına yerleştirilmelidir. Kedi ve köpeklere çip takılması yönünde yakınlarına telkinde bulunulmalıdır. Çip yanında yakınlarının iletişim numaralarını taşıyan ve zorlandığında kendiliğinden açılabilen isimlikler de takılması denenebilir. Evden kaçan ya da sonrasında enkazda bulunan kedi ve köpeklerin kimlik tespitinin en hızlı ve doğru hali ancak bu şekilde olmaktadır. Köpeklerin göğüs tasmalarının üzerinde olması, acil durumda sevk ve idareyi çok kolaylaştıracaktır. Önlem olarak hazırlanacak deprem çantalarına havlu, yaş ve kuru mama, varsa kullandığı ilaçlar, hasta altı bezleri, çok az kum, feromon spreyler ve bitkisel kaygı giderici ürünler konulmalıdır.
