14 Mart Tıp Bayramı ya da Geldikleri Gibi Gittiler

14 Mart günü ülkemizde, sadece Türkiye’de, tıp bayramı olarak kutlanır.

14 Mart Osmanlı dönemindeki tıp okulunun, "Tıbhâne-i Amire" nin açılış tarihidir. Bu okul 1827 yılında kurulmuştur.

Tıp Bayramı olarak kutlandığı ilk yıl ise 1919’dur, 14 Mart 1919.

Atatürk’ün Samsun’a çıktığı 1919 yılı…

19 Mayıs 1919’dan 2 ay 5 gün önce…

Bu tarihler ülkemizde gerçek bayramların bile bayram edilemediği günlerdi.

Tıbbiyeliler, "Tıbhâne-i Amire" Tıp Okulunun açılış gününü, açılış yılından “92 yıl” sonra işgal kuvvetlerinin İstanbul’a yerleştiği yıl, “bayram günü” ilan etti.

Düşman işgali altındaki İstanbul’da Tıbbiyelilerin amacı tabi ki bayram kutlamak değildi.

Zaten İngilizler, İstanbul’a girdikten sonra Tıbbiye binasını da işgal etmişti. Tıp eğitimi beş yıl süreyle İngiliz askerlerinin işgali altına girdi. Tıp öğrencileri, okullarındaki yatakhanelerini İngiliz askerleri için terk etmek zorunda bırakıldılar. Çatı katına yerleştirildiler. Yer şiltelerinde yattılar. Askeri formalarını giymelerine izin verilmedi. Anadolu’dan gelen, kısıtlı imkanları olan öğrencilerin askeri formaları dışında giyecek kıyafetleri yoktu.

Tıp öğrencileri, savaş ve işgal günlerinde kendilerinin de yaşadıkları zorluklar içinde milli mücadeledeki rollerini almışlardır. Okullarının kuruluş gününü bahane ederek “Tıp Bayramı”nı kutlamışlar, işgalci güçlere varlıklarını hissettirip, duyurmuşlar ve Atatürk’ün “Geldikleri gibi giderler” sözlerini desteklemişler, yaşatmışlardır.

Beyazıt’ta Darülfünun Konferans Salonunda kutlanan Tıp Bayramına zamanın Tıp Okulu hocaları, İstanbul’daki hastanelerin hekimleri, tıp öğrencileri hatta İngiliz işgal ordusunun hekimleri de katılmıştır.

Hem bu kutlamalar hem de tıbbiyelilerin milli mücadeledeki ve savaşta cephedeki yerleri, sonraki yıllarda da Cumhuriyetin ilanına kadar devam etmiştir.

Cumhuriyetin ilanından sonra, 14 Mart 1827 "Tıbhâne-i Amire" Tıp Okulunun açılış tarihi, çağdaş tıp eğitiminin başlangıç tarihi olarak kabul edilmiş ve kutlanmaya devam edilmiştir.

Burada başlayan tıp eğitimi hiç ara vermeden ve devamlı kendini yenileyerek, geliştirerek bugünkü tıp eğitimine gelinmiştir.

Bu sebepten 14 Mart tarihi bugünkü tıp eğitiminin başlangıç tarihi olarak kabul edilir ve kutlanır.

*İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi “Tıp Tarihi ve Tıp Etiği Ders Kitabı”ndan referans kaynak olarak faydalanılmıştır.