Erken Teşhis Hayat Kurtarır: Meme Kanseri

Her ne kadar içinde bulunduğumuz Ekim ayı Meme Kanseri farkındalık ayı olsa da aslında her zaman özellikle biz kadınların farkında olması gereken bir durumdur. Bu kanser erken teşhis ve tedaviyle önlenebilen bir hastalıktır. İşte bu yüzden biz kadınlar olarak bu konuda bilinçlenip çevremizdeki herkesi de bilinçlendirmeliyiz. Meme kanseri hakkındaki bilgilerimize göz atacak olursak meme kanseri dünyada kadınlarda en çok görülen kanserdir. Her 8 kadından birinde hayatlarının bir evresinde oluşur. Buna rağmen en çok ölüme neden olan kanser türü değildir. Günümüzde 5 yıllık sağ kalım oranları meme kanserlerinin tüm evreleri için %89’a ulaşmıştır. Bunun en önemli nedenleri meme kanserinde artan farkındalık ile erken teşhis oranlarının yüksek ve tedavi seçeneklerinin daha fazla olmasıdır. Bu da bizler için yüz güldürücüdür. Tüm kadın kanserlerinin %24’ünü ve kanserden ölümlerin %14’ünü oluşturmaktadır. Nadiren erkeklerde de görülmektedir. 100-150 kadına karşılık 1 erkekte rastlanır. Kadınlarda meme kanseri görülme sıklığının her yıl arttığı saptanmıştır.

   Meme kanseri meme dokusundaki hücrelerin kontrolsüz bir şekilde çoğalmasına  bağlı olarak gelişir. Genellikle kanser vakalarının %80’i süt kanallarındaki hücrelerde,%20’si ise süt bezlerinde oluşur. Bazen de bunların haricinde çok daha az görülen farklı meme kanseri çeşitleri (medüller,müsinöz ve tübüler gibi) vardır. Tüm meme kanserlerinin %60 kadarı erken evre (Evre 1-2), %30 kadarı Evre 3, %10 kadarı da Evre 4 olarak tanı alır. Kanserli hücreler zaman içinde çoğalmaya devam ederek kitle(tümör) oluşumuna yol açar. Diğer kanser türlerine kıyasla daha yavaş seyreder. Kanserin evresi ilerledikçe lenf bezlerine ve oradan da kan dolaşımı yoluyla vücuda yayılarak metastaz yapar.

Meme kanserinden korunmada dikkat edilmesi gereken unsurlar şunlardır:

Anneliği çok ileri yaşa ertelememek

Doğumdan sonraki ilk 6 ay bebeği emzirmek

Hormon ilaçlarının kullanımına dikkat etmek

Kilolu olmamak

Sağlıklı beslenmek

Sigara, alkol gibi kanserojen maddeleri kullanmamak

Düzenli spor yapmak (tempolu yürüyüş/haftada en az 2-3 gün)

 



 Meme kanseri risk faktörleri nelerdir?

  Meme kanseri genetik ve çevresel faktörlere bağlı olarak oluşur. Ailede birinci derece akrabalarda meme kanseri öyküsünün olması kişinin meme kanserine yakalanma riskini 2 kat artırır. Birinci derece iki akrabada görülmesi riski 3’e katlar.

Afrikalı, Amerikalı kadınlara oranla beyaz kadınların kansere yakalanma olasılığı biraz daha yüksektir.

Yoğun meme dokusuna(dens meme) sahip kadınlarda risk daha yüksektir.

Kadın olmak

İlk doğumu 30 yaşından sonra yapmak 

Hiç doğum yapmamış olmak

Emzirme süresinin kısa olması

Menopoz sonrası fazla kilo ve obezite

Sigara ve alkol kullanımı

Uzun süreli hormon tedavisi almak

Adet başlama yaşının erken olması

Menopoz yaşının geç olması

Fiziksel aktivitenin az olması

50-70 yaş arasında ve menopoz sonrası dönemde olmak

 Belirtiler nelerdir?

  Hastalık başlangıçta yavaş ilerler. Dolayısıyla meme kanseri başlangıç evresinde belirti vermeyebilir.

En sık belirtisi memede bir kitlenin, sertliğin hissedilmesidir. Memedeki bu kitleler nispeten sert, düzensiz kenarlı, pürtüklü ve rahatça hareket ettirilemeyen oluşumlardır.

Meme dokusunda ağrı hissi

Adetlerde daha önce hissedilmemiş ağrı

Her iki meme arasında ortaya çıkan asimetri

Meme derisinde tahriş, kalınlaşma, portakal kabuğuna benzer görünüm

Meme başında veya cildinde içeri doğru çekilme

Meme başından pembe,kırmızı akıntı

Meme başında renk değişimi, soyulma ,yara, döküntü, kızarıklık ,kabuklanma, çatlama

Halsizlik, yorgunluk

Kilo kaybı

Koltuk altında şişlik, kitle

Memede olağan dışı büyüme

Tanı ve tarama yöntemleri

  Erken teşhiste en önemli faktör kişilerin bu konuda bilinçlendirilmesidir. Erken evrede tanı konması tedavinin başarı şansını ve sağ kalım oranını artırır.

  20 yaşından sonra kadınlar ayda bir kez adet bitiminden sonraki günlerde hem ayna karşısında hem de yatar pozisyonda kendi göğüslerini gözlemlemeli, elleriyle hem göğüslerini hem koltuk altlarını kontrol etmelidir.

  Kadınlarımızın hiçbir şikayeti olmasa da 20-40 yaş arası her kadının 3 yılda bir,40 yaşından büyüklerin ise yılda 1 kez doktora meme muayenesi olması gerekmektedir.

  Görüntüleme teknikleri 40 yaş  ve altında kalıtsal meme kanseri riski olan kişilerde 2 yılda bir olmak üzere 25 yaşlarında başlayabilir.40 yaş ve üzerinde ise her yıl mamografi çekilir. Ultrason, PET, MR çekilmesi ve biyopsi yapılması hekimin gerekli gördüğü durumlarda taramaya eklenir.

 Meme kanseri tedavisi

  Her hastanın tedavisi farklılık gösterir. Tedavinin nasıl olacağı, hastalığın evresi, yeri, kişinin yaşı, mevcut sağlık durumuna göre karar verilir. Tedavide cerrahi, kemoterapi, radyoterapi, hormonel tedavi ve biyolojik tedaviler tek başlarına veya bir arada kullanılarak yapılmaktadır. Tedavinin en önemli bölümünü cerrahi tedavi oluşturur. Ameliyatın amacı kanser kitlesinin tamamının vücuttan temizlenmesidir. Cerrahi dışındaki tedavi yöntemleri nüks(tekrarlama) ve metastazın(diğer organlara yayılma) önlenmesine yöneliktir. Erken tanı ve tedavisi mümkün olan meme kanseri için lütfen memelerde kanser açısından belirti hisseden kadınlarımız hiç vakit kaybetmeden doktora başvurmalı, gereken muayene ve mamografiyi yaptırmalıdır. Biz kadınlar olarak her şeyden önce kendimize değer vermeli, kendimizi önemsemeliyiz ve göz ardı etmemeliyiz. 

                                                                                  Hepinize sağlıklı günler dilerim.