Takviyeler, sağlıklı olabilmenin ilk şartı değil

Uzm. Dr. Müge Yetener, sağlıklı olabilmek için takviyelere sarılmadan önce dört önemli gerekliliği yerine getirmenin önemine dikkat çekti. Bu gereklilikleri "doğru diyetle beslenmek, düzenli egzersiz yapmak, kaliteli ve yeterli uyku uyumak, stresi yönetip başa çıkabilmek" olarak sıralayan Uzm. Dr. Yetener, "Temel zayıfsa takviyeler genellikle işe yaramayabilir. Uykunuz bozuksa, diyetiniz kötü ise ve egzersiz alışkanlığınız yoksa takviyelerden istenen sonucu alabilmek zor olacaktır." dedi.

Acıbadem Bayraklı Tıp Merkezi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı ve Fonksiyonel Tıp Uygulayıcısı Dr. Müge Yetener, kadının erkeğin, gencin yaşlının sağlıklı olmak adına günlük diyetlerinde çeşit çeşit takviyelere yer verdiğini söyledi. Bu takviyelerin doktor önerisi olmadan bile eşten dosttan duyumlarla alınıp tüketildiğini belirten Uzm. Dr. Yetener, "Sadece takviyelerle sağlıklı olunabilir mi?" sorusunu gündeme getirdi. Sağlıklı olmanın şartları için takviyelerin ilk sıralarda olmadığını belirten Uzm. Dr. Yetener, "Bu şartlardan ilki, en önemlisi beslenmedir. Şeker, trans yağlar, rafine karbonhidratlar ve kırmızı veya işlenmiş etler enflamasyonu artıran yiyeceklerdir. Oysa anti enflamatuar (vücutta oluşan kronik iltihaplanmayı azaltmaya yardımcı olabilecek bir beslenme yaklaşımı) gıdalarla sebze ağırlıklı beslenerek, işlenmiş ve paketli (çöp) besin maddelerinden uzak durmak sağlık için benimsenmesi gereken bir beslenme modelidir" diye konuştu. Beslenmeden sonra sağlıklı olmak için stresi yönetmenin, uykunun ve hareketli yaşamın önemini vurgulayan Uzm. Dr. Yetener sözlerini şöyle sürdürdü:

Stresle başa çıkmak

"Sinir ve endokrin sistemlerimiz, bir aslan tarafından kovalanmak gibi bundan binlerce yıl önceki stresli durumlara göre, ekstra hormon ve nörotransmitter (sinir sistemindeki birçok işlevi kontrol ederek oradan gelen mesajları hedef hücrelere taşımakla görevli olan kimyasal haberciler) salgılamak üzere evrimleşmiştir, ancak modern hayatta sık görülen stresli durumlar (örneğin yoğun trafikte her gün bir yerlere gidip geliyor olmak, bir iş arkadaşıyla gerginlik yaşamak veya sadece kafanızda tekrarlayan olumsuz düşünceler olması ) için optimize edilmemiştir. Uzun vadede sağlıklı bir vücuda sahip olmak için, mutlaka stresi nasıl yöneteceğimizi, farkındalığı veya terapiyi yani bize en uygun olanı bulmak durumundayız. Sık sık doğada bulunmak, sosyalleşmek, dostlarımızla güvenli bağlar kurmak, insan gibi sosyal bir canlı için yaşamsaldır. Stresli bir vücut, enflamasyon tepkisi verecek ve hastalıkla iyi başa çıkabilecek kadar dayanıklı olmayacaktır. Denebilir ki stres, hastalıklar için şemsiye faktördür. Uzun süreli strese maruz kalmak bağışıklığı düşüren temel faktördür."

Uyku, yemek ve su kadar önemli

Sağlıklı olmada uykunun önemli bir yeri olduğunu belirten, uykunun insan bedenini ve zihnini onardığını vurgulayan Uzm. Dr. Yetener, "Uyku kötüyse diğer tüm önemli sağlık basamaklarından yararlanmak zorlaşıyor. Kaliteli uyku ve doğru zamanlarda yeterince uyumak, hayatta kalmak için yemek ve su kadar önemlidir. Uyku olmadan beyninde yeni anılar öğrenmeye ve oluşturmaya izin veren yolları oluşturamaz veya koruyamayız. Konsantre olmak ve hızlı yanıt vermek daha zorlaşır. Uyku sırasında, uyanıkken beyninizde biriken toksinleri ortadan kaldıran bir temizlik gerçekleşir. Nitelik açısından yeterli olmayan bir uyku hormonal düzensizliklere, depresyon, hafıza zayıflığına, kan şekeri düzensizliklerine, kardiyovasküler hastalığa, kas gerginliklerine neden olabilir. Eğer sağlıklı olmak istiyorsak sağlıklı bir uyku düzenimiz olmalı" dedi.

Hareketsiz yaşam sağlığı tehdit eder

Egzersizin hem fiziksel hem de ruhsal sağlık için gerekli olduğunu, bunun yaşam tarzımızın bir parçası olması gerektiğini kaydeden Uzm. Dr. Yetener, kasların artık bir endokrin organ olarak kabul edildiğini söyledi. Yetener şöyle konuştu: "Kaslarımızı güçlendirmek, hem kasların salgıladıkları maddeler yoluyla beyni ve genel sağlığımızı güçlendirmek şüphesiz çok önemli. Egzersiz beyin kaynaklı nörotrofik faktörü (BDNF) arttırır. Üretilen BDNF nöronları korur, ayakta tutar, öğrenmeyi ve hafızayı destekler. Egzersiz aynı zamanda ruh halini geliştirmeye, vücut ve zihindeki stresi azaltmaya yardımcı olur. Stresle başa çıkmayı kolaylaştırır. Kas dayanıklılığını, koordinasyonu ve dengeyi sağlar. Hücre ve kasları insüline duyarlı hale getirir. Kalp damar dayanıklılığını arttırır. Kemik sağlamlığını, eklem esnekliğini arttırır. Bağışıklığı olumlu etkiler. Kolonu uyarır, kabızlığı önler. Toksinlerin ter ve lenfatik sistem yoluyla atılmasını kolaylaştırır, detoksifikasyona yardımcıdır. Bağırsak florasını olumlu olarak etkiler. Sağlığımız açısından bu kadar önemli olan egzersize günlük rutinimizde mutlaka yer vermeliyiz."

Sağlıklı olmanın temel ilkelerini 4 başlıkta sıraladıktan sonra sağlıklı yaşamda takviyelerin yerine değinen Uzm. Dr. Yetener, "Öncelikle yiyeceklerle güçlü bir temel oluşturmak ve ancak ondan sonra takviyeleri seçmek gerekir. Temel zayıfsa takviyeler genellikle işe yaramayabilir. Uykunuz bozuksa, diyetiniz kötü ise ve egzersiz alışkanlığınız yoksa takviyelerden istenen sonucu alabilmek zor olacaktır." dedi.