Öğr. Dyt. Bilge Naz İnhanlı
Açlık çoğu zaman midemizle ilişkilendirilir. Karnımız acıktığında, enerjimiz düştüğünde ya da uzun süre bir şey yemediğimizde acıktığımızı düşünürüz. Ancak günlük hayatta yaşanan açlık hissi her zaman bu kadar net değildir. Bazen yemek yedikten kısa bir süre sonra yeniden bir şeyler atıştırma isteğimiz doğar. Bazen tok olduğumuz hâlde yeme dürtümüz devam eder. İşte bu noktada devreye duygusal açlık girer.
Duygusal açlık, bedensel bir ihtiyaçtan çok, zihinsel ve duygusal bir durumla ilişkilidir. Yorgunluk, stres, can sıkıntısı, gerginlik ya da yoğunluk gibi hisler yeme isteğimizi tetikleyebilir. Bu durumda yemek, açlığımızı gidermekten çok, kısa süreli rahatlama aracımız hâline gelir.
Fiziksel açlığımız genellikle yavaş yavaş gelişir. Mide kazınması, halsizlik, dikkat dağınıklığı gibi sinyallerle kendini gösterir ve yemek yediğimizde doyma hissimiz oluşur. Duygusal açlık ise çoğu zaman ani ortaya çıkar. Belirli bir yiyeceğe yönelme isteği olur ve doyma hissi gecikebilir.Bu iki açlık türü arasındaki fark her zaman net olmayabilir.Özellikle yoğun günlerde ya da zihinsel olarak yıpratıcı dönemlerde, duygusal açlık fiziksel açlıkla karışabilir.
Modern yaşamda duygusal açlığın bu kadar yaygın olmasının birçok nedeni vardır. Uzun çalışma saatlerimiz, sürekli ekran kullanımı, zihinsel yorgunluklarımız ve stresimiz, yeme davranışımızı doğrudan etkiler. Yemek, bu yoğunluk içinde kolay ulaşılabilir bir rahatlama alanı sunar.
Duygusal açlık sırasında genellikle belirli yiyeceklere yöneliriz. Tatlılar, hamur işleri ya da hızlı tüketilebilen besinler bu anlarda daha cazip hâle gelir. Bunun nedeni yalnızca lezzet değil, bu besinlerin kısa sürede rahatlatıcı bir his yaratmasıdır.Ancak bu etki genellikle geçicidir.
Duygusal açlık çoğu zaman olumsuz bir durum gibi algılanır. Oysa bu durum, insan olmanın doğal bir parçasıdır. Herkes zaman zaman duygularıyla yemek arasında bağlantı kurabilir.
Buradaki önemli nokta, bunun ne kadar sık yaşandığımızı ve bu durumu ne kadar fark edebildiğimizdir.Yeme davranışlarımızda tamamen duygulardan ayırmak mümkün değildir. Ancak her duygusal durumda yemeğe yönelmek, uzun vadede bedenimizle kurduğumuz ilişkiyi zorlaştırabilir.
Duygusal açlıkla başa çıkabilmemizin ilk adımı, onu fark edebilmektir. “Şu an gerçekten aç mıyım?” sorusu, yeme davranışımıza küçük bir durak ekler. Bu durak bazen yemeği yine de seçmemizle sonuçlanabilir; bu da sorun değildir. Önemli olan, otomatik davranmak yerine bilinçli bir seçim yapabilmektir.Bazen kısa bir mola, bazen ortam değiştirmek, bazen de yorgunluğu kabul etmek yeme isteğinin yönünü değiştirebilir.Yemek yalnızca enerji almak değildir. Günlük yaşantımız, duygularımız ve koşullarımız bu davranışı sürekli şekillendirir. Duygusal açlık da bu tablonun bir parçasıdır. Yeme davranışını tek bir nedenle açıklamaya çalışmak, gerçekçi değildir.Bu nedenle yemeğe yaklaşırken katı tanımlar yerine daha esnek bir bakış açısı geliştirmek, hem bedensel hem zihinsel olarak daha dengeli bir ilişki kurmayı kolaylaştırır.
YANİ.
Duygusal açlık, bastırılması ya da yok edilmesi gereken bir durum değil; anlaşılması gereken bir sinyaldir. Beden ve zihin birlikte çalışır ve bu iş birliği yeme davranışına da yansır. Açlık her zaman mideyle başlamaz; bazen günün yüküyle, bazen zihnin yorgunluğuyla ortaya çıkar.Yemeği bu bütünlük içinde değerlendirmek, sağlıklı yaşamın daha sürdürülebilir ve gerçekçi bir parçası hâline gelmesini sağlar.
