Yerli yapay zekâ ile meme kanserinde tanıya 12 saniyelik çözüm

Biyoteknoloji ile yapay zekâyı buluşturan yerli girişim BioDNAtech Biyoteknoloji A.Ş., meme kanserinde erken ve doğru tanıyı hızlandırmayı hedefleyen “Braivo” adlı yazılımıyla klinik kullanıma hazır aşamaya ulaştı. Üç yıllık Ar-Ge sürecinin ardından geliştirilen sistem, tanı ve alt tip belirleme süresini aylar seviyesinden saniyelere indirirken, yüksek doğruluk oranlarıyla sağlık teknolojilerinde yeni bir dönemin kapısını aralıyor.

BioDNAtech’in kurucu ortakları arasında yer alan Cem Kabak ile meme kanseri genetiği alanında uzman akademisyen Prof. Dr. Gülşah Çeçener’in öncülüğünde geliştirilen proje, klinikdoğan bir çözüm olarak şekillendi. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde 2023 yılı başında yapılan görüşmelerde, meme kanseri teşhisinde yaşanan gecikmeler ve yanlış tanıların tedavi süreçlerini olumsuz etkilediği tespiti, girişimin çıkış noktasını oluşturdu.

Tanıda kritik sorun: Zaman ve doğruluk

Meme kanserinde yalnızca hastalığın varlığının değil, alt tiplerinin doğru şekilde belirlenmesi tedavi başarısında belirleyici rol oynuyor. Ancak mevcut yöntemlerde biyopsi ve genetik analizlere rağmen bu süreç üç aya kadar uzayabiliyor. Bu gecikme, hastalığın ilerlemesine ve tedavi seçeneklerinin daralmasına yol açabiliyor.

BioDNAtech tarafından geliştirilen Braivo, bu sorunu yapay zekâ destekli analizle çözmeyi hedefliyor. Sistem; mamografi, MR ve ultrason görüntülerini aynı anda analiz ederek hem hastalığın varlığını hem de alt tiplerini kısa sürede tespit edebiliyor.

Şirketten verilen bilgilere göre Braivo, yapılan testlerde meme kanserinin varlığını yüzde 100 doğrulukla tespit ederken; benign tümörlerde yaklaşık yüzde 90, malign tümörlerde ise yüzde 87’ye varan doğruluk oranıyla alt tip sınıflandırması yapabiliyor. Klinik test süreci tamamlanan yazılım, radyologların karar süreçlerine destek verecek şekilde kullanıma sunuluyor. Halihazırda çeşitli hastane ve polikliniklerle satış ve iş birliği görüşmeleri sürüyor.

3 ay yerine 12 saniye

Braivo’nun en dikkat çekici özelliklerinden biri hız avantajı oldu. Geleneksel yöntemlerle aylar sürebilen alt tip belirleme süreci, sistem sayesinde yaklaşık 12 saniyede tamamlandı. Yapay zekâ, tek bir hastaya ait yüzlerce görüntüyü eş zamanlı analiz edebildi.

Özellikle hızlı ve kaliteli sağlık hizmetlerine erişimin daha sınırlı olduğu bölgelerde, meme kanseri hastaları açısından kritik bir çözüm sundu. Bu yönüyle sistemin “hayat kurtaran” bir teknolojiye dönüşme potansiyeli öne çıktı. Tedaviye başlama süresinin kısaltılması hedeflenirken, yanlış ya da gecikmiş teşhis riskinin de azaltılması amaçlandı.

Rakiplerinden ayrışan yönü: çoklu görüntü ve detaylı analiz

Küresel ölçekteki benzer uygulamaların büyük bölümü yalnızca mamografi görüntüleri üzerinden “var/yok” tespiti yaparken, Braivo’nun MR, ultrason ve mamografi verilerini birlikte analiz edebilmesi önemli bir fark yaratıyor. Sistem ayrıca yalnızca hastalık tespitiyle sınırlı kalmayıp, tedavi planlamasında kritik öneme sahip alt tip ayrımını da gerçekleştirebiliyor.

Yeni modüller ve genişleme planı

Şirket, kısa vadede ürünün daha geniş bir klinik ağa yayılmasını hedeflerken, açıklanabilir yapay zekâ modülleriyle sistemin karar mekanizmasını daha şeffaf hale getirmeyi planlıyor. Geliştirme aşamasındaki yeni özellikler arasında tümörün görüntü üzerinde işaretlenmesi ve radyoloğun doğrudan ilgili bölgeye yönlendirilmesi de yer alıyor. Bunun yanı sıra genetik verilerin sisteme entegre edilmesiyle doğruluk oranının yüzde 95 seviyelerine çıkarılması öngörülüyor.

Proje, TÜBİTAK 1501 programı kapsamında bilimsel ve finansal destek alırken, yazılım geliştirme süreci Türkiye’nin önde gelen yapay zekâ ekiplerinden biriyle yürütülüyor. Şirket, mevcut gelirleriyle operasyonlarını sürdürebilir noktaya ulaşmış durumda. BioDNAtech, Braivo’nun uluslararası pazarlara daha hızlı açılabilmesi için özellikle satış ve dağıtım gücü yüksek stratejik bir ortakla iş birliği arayışını sürdürüyor.

Şirketin yol haritasında yalnızca meme kanseri bulunmuyor. Prostat kanseri ve kardiyoloji alanlarında da yapay zekâ tabanlı yeni ürünlerin geliştirilmesi planlanıyor. Bu ürünlerin küresel pazara daha hızlı sunulabilmesi için uluslararası iş birliklerinin kritik rol oynaması bekleniyor. BioDNAtech’in geliştirdiği Braivo, yerli yapay zekâ çözümlerinin sağlık sektöründe doğrudan klinik değer üretmeye başladığını ortaya koyarken; daha hızlı, doğru ve erişilebilir tanı imkanlarıyla hastaların yaşam süresine ve kalitesine somut katkı sağlamayı hedefliyor.