Tek bacakta ani şişlik ve nefes darlığını hafife almayın

Hematoloji Uzmanı Dr. Sertaç Durusoy, "Tek bacakta ani gelişen şişlik ve ağrı ya da ani başlayan nefes darlığı ve göğüs ağrısı basit yakınmalar olarak değerlendirilmemelidir. Erken teşhis, doğru tedavi ve uygun takip sayesinde pıhtılaşma bozukluklarının neden olabileceği ciddi komplikasyonların büyük ölçüde önüne geçmek mümkündür" dedi.

Pıhtılaşma, vücudun kanamayı durdurmasını sağlayan doğal bir savunma mekanizması olduğunu belirten Medicana Bursa Hastanesi Hematoloji Uzmanı Dr. Sertaç Durusoy, "Ancak bu sistemin gereksiz yere devreye girmesi, damar içinde pıhtı oluşumuna sebep olarak hayati risk taşıyan ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Özellikle tek bacakta gelişen ani şişlik ile açıklanamayan nefes darlığının önemsenmesi gerekir. Pıhtı toplardamarlarda oluştuğunda derin ven trombozu, bu pıhtının akciğere ulaşması durumunda ise akciğer embolisi gelişebilir. Atardamarlarda oluşan pıhtılar ise inme ve farklı organlarda damar tıkanıklıklarına neden olabilir. Bu sebeple belirtilerin erken fark edilmesi ve zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması büyük önem taşır" diye konuştu.

Derin ven trombozunun en sık belirtilerinin tek bacakta ani gelişen şişlik, ağrı, kızarıklık ve ısı artışı olduğunu ifade eden Dr. Durusoy, özellikle baldır bölgesinde ortaya çıkan bu yakınmaların ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi. Durusoy, "Özellikle tek bacakta gelişen şişlik ve ağrı, derin ven trombozunun ilk belirtisi olabilir. Bunun yanında ani başlayan nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı, bayılma hissi, öksürükle kan gelmesi veya nedeni açıklanamayan oksijen düşüklüğü ise akciğer embolisini düşündürebilir. Bu belirtiler acil değerlendirme gerektirir" dedi.

Pıhtı oluşumunda birçok risk faktörünün rol oynadığını belirten Dr. Durusoy, uzun süre hareketsiz kalmanın yanı sıra kanser hastalarında riskin belirgin şekilde arttığını ifade etti. Durusoy, "Uzun yolculuklar, büyük ameliyatlar, travmalar, gebelik, doğum sonrası dönem, obezite, sigara kullanımı, ileri yaş ve daha önce pıhtı geçirmiş olmak riski artıran önemli faktörlerdir. Bunun yanında kanser hastalarında pıhtı gelişme ihtimali daha yüksektir. Hatta bazı hastalarda venöz tromboz, henüz teşhis almamış bir kanserin ilk klinik bulgusu olarak karşımıza çıkabilir" şekline konuştu.

Östrojen içeren doğum kontrol hapları, hormon tedavileri, bazı kanser ilaçları, tamoksifen, lenalidomid, talidomid ve uzun süreli yüksek doz kortikosteroid kullanımının uygun hastalarda pıhtı riskini artırabileceğini belirten Dr. Durusoy, bu ilaçları kullanan herkesin pıhtı geliştireceği anlamına gelmediğinin altını çizdi. Risk değerlendirmesinin kişiye özel olduğunu belirten Durusoy, "Hastanın yaşı, ek hastalıkları, aile öyküsü ve diğer risk faktörleri birlikte değerlendirilerek gerekli önlemler planlanmalıdır. Gerekli durumlarda D-dimer testi, Doppler ultrasonografi ve bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiyografi gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılmaktadır. Tedavide temel amaç mevcut pıhtının büyümesini engellemek ve yeni pıhtı oluşumunu önlemektir. Antikoagülan tedavinin süresi ise her hastada aynı değildir. Pıhtının nedeni, yerleşim yeri, kanser varlığı, kanama riski ve hastanın genel sağlık durumu dikkate alınarak kişiye özel tedavi planı oluşturulur" dedi.

Pıhtı oluşmadan önce riskli hastalarda koruyucu önlemlerin alınmasının büyük önem taşıdığını belirten Dr. Durusoy, özellikle ameliyat sonrası dönem, uzun süreli hastane yatışı, aktif kanser tedavisi, gebelik ve doğum sonrası süreç ile daha önce pıhtı geçirmiş bireylerin mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Durusoy, son olarak şunları söyledi:

"Koruyucu tedavi kararı her hasta için bireysel olarak verilmelidir. Çünkü pıhtıyı önlemeye çalışırken kanama riskinin de dikkatle değerlendirilmesi gerekir. Tek bacakta ani gelişen şişlik ve ağrı ya da ani başlayan nefes darlığı ve göğüs ağrısı basit yakınmalar olarak değerlendirilmemelidir. Erken teşhis, doğru tedavi ve uygun takip sayesinde pıhtılaşma bozukluklarının neden olabileceği ciddi komplikasyonların büyük ölçüde önüne geçmek mümkündür."