Sanal gerçeklik ile doğumsal yaralanmalarda yeni tedavi umudu

İstanbul'da yürütülen TÜBİTAK destekli projede, doğum sırasında oluşan sinir yaralanması nedeniyle kol ve el hareketlerinde kısıtlılık yaşayan çocukların tedavisine sanal gerçeklik gözlükleri ve beyin odaklı egzersizler entegre ediliyor. Bu yöntemle hem kas gücü hem de beynin iyileşme kapasitesi artırılarak tedavi sürecinin hızlandırılması hedefleniyor.

Biruni Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölüm Başkanı Prof. Dr. Zeynep Hoşbay yürütücülüğünde hazırlanan "Doğumsal Brakiyal Pleksus Paralizisi Olan Çocuklarda Sanal Gerçeklik ve İkili Görev Yoluyla Kortikal Plastisitenin Geliştirilmesi" başlıklı proje, TÜBİTAK ARDEB 1001 Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı. Projede, Biruni Üniversitesi Rektörü, Çocuk Nöroloji ve Tıbbi Genetik Uzmanı Prof. Dr. Adnan Yüksel de araştırmacı olarak görev aldı.

"Sanal gerçeklik gözlükleriyle interaktif egzersiz yapılacak"

Proje yürütücüsü Prof. Dr. Zeynep Hoşbay, doğumsal brakiyal pleksus paralizisinin doğum sırasında kola giden sinirlerin hasar görmesiyle oluştuğunu belirterek, "Bu durum çocuklarda kol ve el hareketlerinde ciddi kısıtlılığa yol açarak yaşam kalitesini olumsuz etkiliyor. Proje kapsamında bu çocuklara uygulanan geleneksel fizyoterapiye, sanal gerçeklik gözlükleriyle yapılan interaktif egzersizler ve aynı anda iki görevi yerine getirmeyi hedefleyen beyin çalışmaları ekleyeceğiz" ifadelerini kullandı.

Bu yöntemle hem kas gücünün hem de beynin hareket kontrol merkezlerinin uyum ve öğrenme kapasitesini artırmayı amaçladıklarını söyleyen Prof.Dr. Hoşbay, "Tedavi sürecinde beyindeki değişimleri fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRG) ile ayrıntılı olarak izleyeceğiz. Böylece sanal gerçeklik ve ikili görev egzersizlerinin, beynin yeniden yapılanma ve uyum sağlama süreci olan nöroplastisite üzerindeki etkilerini bilimsel olarak kanıtlayabileceğiz" dedi.

"Beyni de tedavinin aktif bir parçası haline getiriyoruz"

Projenin amacından söz eden Prof. Dr. Zeynep Hoşbay, "Bu projede amacımız, çocukların tedavisini yalnızca kasları güçlendirmekle sınırlamamak. Beyni de tedavinin aktif bir parçası haline getiriyoruz. Sanal gerçeklik teknolojisi sayesinde çocuklar tedaviye daha motive olacak, egzersizler onlar için hem eğlenceli hem de etkili hale gelecek, projeden elde ettiğimiz verilerle ulusal ve uluslararası literatürde yeni tedavi protokollerinin geliştirilmesine öncülük etmeyi amaçlıyoruz. Çalışmamızın ülkemizin bilimsel görünürlüğünü artırarak, teknoloji destekli sağlık çözümlerinin yaygınlaşmasına katkı sağlayacağı düşüncesindeyiz" diye konuştu.

"Toplum sağlığına doğrudan katkı sağlamayı hedefliyoruz"

Biruni Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Adnan Yüksel, "Kaliteli ve alanında uzman akademik kadromuzla, ülkemizde bilimsel araştırmalara öncülük ediyoruz. Yürüttüğümüz her projede, yalnızca bilimsel yenilik üretmeyi değil, aynı zamanda toplum sağlığına doğrudan katkı sağlamayı hedefliyoruz. Bu çalışma, doğumsal yaralanmalarda sanal gerçeklik teknolojisinin iyileşme sürecine entegrasyonu ile hem Türkiye'de hem de dünyada örnek gösterilecek bir model oluşturacak. Akademisyenlerimizin ürettiği bilim, uluslararası arenada ses getirirken toplumumuz için somut faydaya dönüşüyor" dedi.