Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli: "5 yaşam tarzı değişikliği ile epilepsi nöbetlerini yönetebilirsiniz"

Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, yetişkin epilepsi hastalarının yüzde 70'inin ilaçlarla tamamen nöbetsiz hale geldiğini belirterek, "İlaç ömür boyu kullanılır algısı yanlıştır; hastalarda yüzde 30-40'ında 2-5 yıl nöbetsiz dönem sonrasında ilaçlar doktor kontrolünde güvenle bırakılabilir" dedi.

Memorial Antalya Hastanesi Nöroloji Bölümü'nden Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli "1-30 Kasım Epilepsi Farkındalık Ayı" dolayısıyla epilepsi ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi verdi. Epilepsinin, toplumda yanlış bilinen ve korkuyla yaklaşılan bir nörolojik hastalık olduğunu söyleyen Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, "Birçok kişi epilepsiyi 'ömür boyu kriz geçirme' ya da 'tedavisi olmayan bir kabus' olarak görür. Oysa günümüz tıbbında epilepsi, yetişkinlerin büyük çoğunluğunda tamamen kontrol altına alınabilen, önemli bir kısmında ise tamamen iyileştirilebilen bir hastalıktır. 2025 yılı itibariyle ilaçtan cerrahiye, nöromodülasyondan gen tedavisine uzanan çok geniş bir yelpaze vardır" diye konuştu.

"Hastalar tedaviye iyi yanıt veriyor"

Epilepsinin, beynin geçici ve aşırı elektrik boşalımları sonucu tekrarlayan nöbetlerle kendini gösteren bir durum olduğunu belirten Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, "Tek bir nöbet epilepsi değildir; tekrarlaması ve altta yatan bir yatkınlık olması gerekir. Yetişkinlerde en sık görülen nedenler arasında eski beyin travmaları, inme sonrası hasarlar, beyin tümörleri, enfeksiyonlar ve genetik yatkınlıklar yer alır. Bir kısmı ise hala 'nedeni bilinmeyen' kategorisindedir. İyi haber şudur ki, nedeni bilinse de bilinmese de çoğu hasta tedaviye çok iyi yanıt vermektedir" ifadelerini kullandı.

"İlk tanı anı korkutuyor"

Epilepsi tanısını koyulan ilk hastaların korktuğunu ifade eden Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, "Epilepsi tanısı konduğunda hastaların ilk tepkisi genellikle 'Artık araba kullanamayacak mıyım?', 'İşimi kaybeder miyim?', 'Çocuk yapamayacak mıyım?' soruları olur. Bu korkuların büyük kısmı geçmişte kalmıştır. Hastaların büyük çoğunluğu tamamen normal bir yaşam sürer, meslek hayatını sürdürür. Doğru koşullar sağlandığında hastaların ehliyet alması, hamilelik planlaması mümkündür. Yetişkin epilepsi hastalarının yüzde 70'i ilaçlarla tamamen nöbetsiz hale gelir. Yeni nesil ilaçlar (levetirasetam, lacozamid, lamotrijin, brivarasetam vb.) hem etkin hem de yan etkileri çok daha azdır. 'İlaç ömür boyu kullanılır' algısı yanlıştır; hastalarda yüzde 30-40'ında 2-5 yıl nöbetsiz dönem sonrasında ilaçlar doktor kontrolünde güvenle bırakılabilir" dedi.

"Dirençli epilepside de seçenekler mevcut"

Hastaların yaklaşık yüzde 30'u birden fazla ilaca rağmen nöbet geçirmeye devam edebileceğini de aktaran Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, "İşte tam burada devreye cerrahi ve nöromodülasyon tedavileri girmektedir. Epilepsi cerrahisi: Nöbet odağı net olarak tespit edildiğinde (özellikle temporal lob epilepsilerinde) cerrahi başarı oranı yüzde 70-90 arasındadır. Ameliyat sonrası hastaların çoğu ilaçlarını bile bırakır. Vagus sinir stimülasyonu (VNS), Responsif Nörostimülasyon (RNS) ve Derin Beyin Stimülasyonu (DBS): İlaç ve cerrahiye uygun olmayan hastalarda nöbet sıklığı yüzde 50-90 azaltılabilir. Ketojenik diyet ve modifiye Atkins diyeti: Yetişkinlerde de giderek daha fazla kullanılan, bilimsel olarak kanıtlanmış destek tedavilerdir" ifadelerini kullandı.

"Yaşam tarzı değişiklikleri tedavinin yarısıdır"

Hastaların yarısında sadece 5 değişiklikle nöbet sıklığı yüzde 50-100 azalarak, ilaç dozu yarıya inebileceğini anlatan Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, "İlaç Uyumu: Nöbetlerin çoğunluğu unutulan veya atlanan ilaç dozları nedeniyle geçekleşir. İlaç uyumu epilepsi tedavisinin en önemli aşamadır. Uyku düzeni: Her gece aynı saatte yatıp kalkmak nöbet eşiğini yüzde 30-40 yükseltir. Mümkünse bölünmemiş, kesintisiz 6-7 saat uyumak önerilir. Düzenli öğün + düşük glisemik indeks: Aç kalmak ve şekerli gıdalar nöbet tetikleyicisidir. Kahvaltı yapan hastalarımın yüzde 70'i daha az nöbet geçiriyor. Stresi yönetmek: Mindfulness, nefes egzersizi veya haftada 3 gün 30 dk yürüyüş nöbet sıklığını ortalama yüzde 45 düşürüyor. Aralıklı ışık veya spesifik tetikleyici varsa kaçınmak: Yanıp sönen ışıklar, telefon titremesi, karşı şeritten gelen far gibi ışık uyaranları ışık duyarlılığı olan epilepsilerde tetikleyici olabilir. Bazı özel epilepsi tiplerinde sıcak su ile yıkanmak, özel bir müzik, ses, tat, koku gibi hastaya özel tetikleyicilerin belirlenerek bunlardan kaçınılması çok önemlidir" dedi.