İzmir'de yeraltı suları dijital izlenecek... Tuzlanmaya erken uyarı!

İZSU ve İYTE iş birliğiyle yürütülen, AB destekli 1 milyon Euro bütçeli proje ile İzmir'in kıyı akiferleri dijital sensörlerle izlenecek, deniz suyu girişimine karşı erken uyarı sistemi kurulacak.

İZMİR (İGFA) - İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı İZSU Genel Müdürlüğü ile İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü iş birliğinde yürütülen "Dijital Dünyada İklim Değişikliği İçin Kentsel Yeraltı Suyu Sürdürülebilirliği" projesi başladı. Avrupa Birliği finansmanıyla hayata geçirilen proje kapsamında, İzmir'de yeraltı suyu kaynaklarının dijital sistemlerle izlenmesi ve özellikle kıyı bölgelerinde artan tuzlanma riskine karşı erken uyarı mekanizması kurulması hedefleniyor.

Projenin başlangıç toplantısı Tarihi Havagazı Fabrikası'nda gerçekleştirildi. Toplantıya İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Dr. Levent Yıldır, İYTE Rektörü Prof. Dr. Yusuf Baran, ilgili bakanlık temsilcileri, ilçe belediye başkanları ve akademisyenler katıldı.

TÜRKİYE SU STRESİ SINIRINDA

Dr. Levent Yıldır, kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarının 2000'li yılların başında 1.600 metreküp seviyesindeyken 2024 itibarıyla 1.300 metreküpe gerilediğini, 2050'de ise 1.200 metreküp seviyesine düşmesinin beklendiğini belirtti. Bu tablonun Türkiye'yi su stresi yaşayan ülkeler kategorisine yaklaştırdığını vurgulayan Yıldır, risklerin ancak bilimsel ve bütüncül bir yaklaşımla yönetilebileceğini söyledi.

"KRİZİ AKILLA VE BİLİMLE YÖNETEBİLİRİZ"

İYTE Rektörü Prof. Dr. Yusuf Baran ise Akdeniz havzasının iklim değişikliğinden en çok etkilenecek bölgeler arasında olduğunu hatırlatarak, yeraltı sularının korunmasının hayati önemde olduğunu ifade etti. Tatlı su kaynaklarının yaklaşık yüzde 30'unun yeraltı sularından oluştuğunu belirten Baran, projenin dijital, yeşil ve toplumsal dönüşümü bir araya getiren önemli bir ekolojik girişim olduğunu söyledi.

KÜRESEL SICAKLIK ARTIŞI 1,5 DERECEYE ULAŞTI

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı temsilcisi Meteoroloji Mühendisi Furkan Keskin, küresel ortalama sıcaklık artışının sanayi devrimi öncesine göre yaklaşık 1,5 dereceye ulaştığını belirtti. Türkiye'de 2025 yılının son 61 yılın en düşük kış yağışlarından birine sahne olduğunu ifade eden Keskin, azalan yağışların su kaynakları ve tarım üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu söyledi.

İZMİR'DE TUZLANMA RİSKİ BÜYÜYOR

İzmir'e içme suyu sağlayan yaklaşık 1600 kuyudan 318'inin kıyı ilçelerde bulunduğu, bu bölgelerde deniz suyunun yeraltı suyu rezervlerine karışmasıyla tuzlanma riskinin arttığı belirtildi. Yeni proje kapsamında Bergama'dan Selçuk'a kadar uzanan kıyı şeridindeki akiferler çevrim içi sistemlerle izlenecek ve olası riskler erken aşamada tespit edilecek.

AB'den 1 Milyon Euro Destek

Toplam bütçesi 1 milyon Euro olan proje, Avrupa Birliği ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen Türkiye İklim Değişikliği Hibe Programı kapsamında destekleniyor. Proje ile dijital izleme altyapısının geliştirilmesi, tuzdan arındırma pilot uygulamaları ve iklim değişikliğine uyum politikalarının güçlendirilmesi hedefleniyor.

İZSU, kuraklığa karşı yeni su kaynaklarını devreye alırken kayıp-kaçakla mücadele ve kademeli tarife uygulamaları gibi önlemleri de sürdürüyor. Proje, İzmir'in iklim krizine karşı dirençli kent olma hedefinde önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.