Avrupa Birliği (AB) üyesi ülke liderlerinin Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin (GKRY) ev sahipliğinde Orta Doğu'daki savaştan birliğin genişleme stratejisine kadar bir dizi zorlu konuyu masaya yatıracağı gayriresmi AB Liderler Zirvesi başladı.Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin devlet ve hükümet başkanları, AB dönem başkanlığını üstlenen Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ndeki (GKRY) gayriresmi AB Liderler Zirvesi için adanın güneyindeki Aya Napa'da bir araya geldi.Jeopolitik gelişmeler, Orta Doğu'daki savaşın ekonomik etkileri, enerji krizi, Ukrayna'nın AB'ye üyelik süreci ve Avrupa'nın güvenlik tehditlerine karşı hazırlığı gibi konuların ele alınması beklenen zirve öncesinde liderler, toplantıya girişleri öncesinde basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.GKRY lideri Nikos Hristodulidis, liderleri karşılamadan önce yaptığı açıklamada, Orta Doğu'daki krizin çözümü için AB'nin daha aktif rol alması gerektiğine işaret ederek, "İran'da gerilimin azaltılması, AB'nin aktif katılımı olmadan sağlanamaz" dedi."Sıradaki adım, Ukrayna'nın AB'ye katılımı için ilk müzakere faslını açmak"AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, AB'nin bugün Ukrayna için öngörülen 90 milyarlık AB kredisinin resmen onaylanması ve Rusya'ya karşı 20'nci yaptırım paketinin kabul edilmesini "iki önemli adım" olarak nitelendirdi. Costa, "Şimdi ileriye bakma ve bir sonraki adıma hazırlanma zamanı. Sıradaki adım, Ukrayna'nın AB'ye katılımı için ilk müzakere faslını açmaktır" dedi."Şu anda süreç, aksi yönde bir karar almadığımız sürece diğer ülkelerinki ile aynı"AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise, bugün Ukrayna'nın AB'ye üyelik süreci ve bu sürecin nasıl hızlandırılabileceğinin tartışılacağını söyledi. Ukrayna'nın AB'ye üyeliğine ilişkin farklı görüşler olduğunu söyleyen Kallas, "Farklı öneriler var ve bu önerileri tartışabiliriz. Ancak şu anda süreç, aksi yönde bir karar almadığımız sürece diğer ülkelerinki ile aynı" dedi."Ukrayna'nın AB üyeliği için bir kısa yol söz konusu değildir"Lüksemburg Başbakanı Luc Frieden, Ukrayna'nın Avrupa ailesine ait olduğunu ve Ukrayna'yı AB'ye uyum reformları gerçekleştirmeye teşvik etmeye devam edeceklerini söyledi. Frieden, "Diğer yandan, Ukrayna'nın AB üyeliği için bir kısa yol söz konusu değildir" ifadelerini kullandı."Bir sonraki konular muhtemelen Ukrayna ve Moldova'ya ilişkin genişleme ile ilgili olacak"Estonya Başbakanı Kristen Michal ise, Macaristan Başbakanı Viktor Orban'ın Ukrayna konusunda 26 ülkeyi rehin tuttuğunu ifade ederek, "Şimdi tempoyu yüksek tutmamız gerekiyor zira bir sonraki konular muhtemelen Ukrayna ve Moldova'ya ilişkin genişleme ile ilgili olacak" dedi."Artık 26 ülke, tek bir ülkenin esiri olmayacak"Litvanya Devlet Başkanı Gitanas Nauseda ise, bugünkü zirveye katılmayan Macaristan Başbakanı Viktor Orban'ın veto engelinin aşılmasına değinerek, "Artık 26 ülke, tek bir ülkenin esiri olmayacak" ifadelerini kullandı. Nausda, "Karar alma mekanizmasının felç olması, uluslararası alanda Avrupa'yı zayıf gösteriyordu" dedi.Orta Doğu'daki savaş nedeniyle yaşanan enerji krizine de değinen Litvanyalı lider, AB Komisyonu'nun enerji krizi konusunda kısa vadeli çözüm önerileri sunduğunu ancak birliğin uzun vadeli bir vizyona da ihtiyaç duyduğunu söyledi.Ülkesinin 2022'de Rus enerjisi ithaline son verdiğini ve mevcut durumda ihtiyacının yüzde 70'ini yenilenebilir kaynaklardan karşıladığını söyleyen Nausda, "Bu süreç 2028'de nihayete ulaşacak ve elektrik fiyatlarını, fosil yakıt fiyatlarından tamamen bağımsız hale getireceğiz" dedi."Bizim müzakereleri tamamlamamız, altı yılımızı aldı"Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic, Ukrayna konusunda bir sonraki adımın bu ülkenin AB'ye katılım süreci olacağını söyledi. Diğer meselelerde olduğu gibi bu konuda da Macaristan'ın vetosunun söz konusu olduğunu ifade eden Plenkovic, halihazırda Macaristan'ın yeni Başbakanının tutumunun ne olacağını beklediklerini söyledi. Ukrayna'nın AB'ye 2027 yılında üye olması ihtimalini reddeden Plenkovic, "Henüz açılan hiçbir fasıl yok ve yedi ayda fasılların kapatılması mümkün değil. Hırvatistan'ın katılım süreci hızlıydı ve bizim müzakereleri tamamlamamız 6 yılımızı aldı" dedi."Fasılların açılmasına hazırız"Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ise, AB'nin 90 milyar euroluk destek kredisine resmen onay vermesine ilişkin değerlendirmeler ile başladığı açıklamasında, paranın bir kısmının ülkenin enerji sistemini yenilemek için kullanılacağını söyledi. Zelenskiy, "Berbat bir kış geçirdik. Büyük çaplı insansız hava aracı saldırıları oldu. Bunların yüzde 90'dan fazlasını durdurduk ama hepsini değil. Enerji sistemimiz ağır saldırı altındaydı ve bizim için çok zordu" dedi.Basın mensuplarının AB'nin 90 milyar euroluk mali desteğinin ardından Ukrayna'nın ana ortağının artık ABD değil AB mi olduğu yönündeki sorusuna Zelenskiy, "Savaş sırasında her şeye ve herkese ihtiyacımız var ve elbette Avrupa'ya minnettarız. En büyük bağışçılarımız onlar. Ama ABD'ye de ihtiyacımız var. Biliyorsunuz, ABD ile sadece ortak değiliz ve Öncelikli Ukrayna İhtiyaç Listesi (PURL) girişimi var. Anti-balistik füzelere ihtiyacımız var" dedi.Zelenskiy, "Ukrayna olarak şu anda Avrupa ve Orta Doğu dahil farklı ülkelerle bazı temaslarımız var ve Ukrayna'ya ait kendi anti-balistik sistemimizi kurmaya çalışacağız. Buna ihtiyacımız var. Ve elbette hiçbir soru işareti olmadan, bunu tüm ortaklarla paylaşacağız. Çünkü buna hepimizin ihtiyacı var" ifadelerini kullandı."ABD, bir günde iki yıllık üretime eşdeğer füze harcadı"Ukrayna'nın kendi sistemine ihtiyacını gerekçelendiren Zelenskiy, "Bildiğiniz gibi ABD, ayda 60 belki 65 anti-balistik füze üretiyor. Balistik füzelere karşı bu hiçbir şey. Orta Doğu'daki saldırıların ilk gününde, 24 saat içinde bu tür füzelerin iki yıllık üretimine eşdeğer miktar kullanıldı. Bu yüzden Avrupa'ya ait, bağımsız ve güçlü bir sisteme ihtiyacımız var" dedi."Fasılların açılmasına hazırız"Ukrayna'nın gelecek yıl AB'ye üye olması ihtimaline ilişkin bir soruya Zelenskiy, bu konuda kararın kendilerine ait olmadığı şeklinde cevap verdi. Zelenskiy, "Müzakere fasıllarının açılmasına hazırız ve bu konuda AB'nin de bizi desteklemeye hazır olduğunu düşünüyorum" dedi."İngiltere ile birlikte Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için askeri ve stratejik planlama yapıyoruz"Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, zirve öncesi basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın hedefli ablukalar yoluyla değil, düzenli bir şekilde yeniden açılması gerektiğini belirterek, "İngiltere ile birlikte Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için askeri ve stratejik planlama yapıyoruz" dedi."Avrupa'nın çok daha cesur davranması gerekiyor"İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Avrupa'nın yüksek enerji maliyetlerine karşı daha cesur adımlar atması gerektiğini söyledi. Orta Doğu'daki savaş nedeniyle tetiklenen enerji krizine ilişkin tedbirlerin yetersiz olduğunu savunan İtalyan lider, "Avrupa'nın çok daha cesur davranması gerekiyor" dedi.Meloni, AB Komisyonu Başkanı Von der Leyen'in enerji alanında vergilerin düşürülmesi ve jet yakıtı dağıtımının optimize edilmesi tekliflerinin "ileriye yönelik bir adım" olduğunu fakat yetersiz olduğunu söyledi.Açıklamaların ardından liderler aile fotoğrafı çekilerek, görüşmelere başladı.
