Folik asit hakkındaki yanlış bilgiler anne adaylarını endişelendiriyor

Sosyal medyada son dönemde sıkça dile getirilen 'Gebelikte kullanılan folik asit otizme neden oluyor' iddiası anne adaylarında endişeye neden oluyor.

"Bugüne kadar yapılan geniş kapsamlı bilimsel araştırmalar, önerilen dozlarda kullanılan folik asidin otizme yol açtığına dair herhangi bir kanıt ortaya koymuyor" diyen Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Enes Burak Mutlu, folik asit kullanımının gebelik öncesi ve erken gebelik döneminde nöral tüp defektlerinin önlenmesinde önemli desteklerden biri olduğunu belirterek, sosyal medyada yayılan doğrulanmamış bilgilerin anne adaylarını yanlış yönlendirebildiğine dikkat çekti.

Son yıllarda otizm spektrum bozukluğuna ilişkin farkındalığın artmasıyla sosyal medyada birçok iddia da gündeme geliyor. Bunlardan biri de gebelikte kullanılan folik asidin otizme neden olduğu yönündeki söylemler. Medicana Çamlıca Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Enes Burak Mutlu, bugüne kadar yapılan geniş kapsamlı bilimsel araştırmaların bu iddiayı doğrulamadığını belirterek, anne adaylarının sağlıklarını ilgilendiren konularda sosyal medya paylaşımları yerine bilimsel kaynaklara ve hekim önerilerine güvenmeleri gerektiğini söyledi.

Folik aside gebelikten 1 ay önce başlanmalı

Folik asidin B9 vitamininin sentetik formu olduğunu belirten Op. Dr. Enes Burak Mutlu, gebeliğin ilk haftalarında bebeğin beyin ve omuriliğini oluşturacak sinir sisteminin gelişmeye başladığını hatırlattı. Op. Dr. Enes Burak Mutlu, "Bebeğin sinir sistemi henüz anne adayı hamile olduğunu fark etmeden gelişmeye başlar. Bu nedenle gebelik planlayan kadınlarda folik asit kullanımına gebelikten en az bir ay önce başlanması ve gebeliğin ilk 12 haftası boyunca devam edilmesi önerilmektedir. Folik asit, hücre bölünmesi ve DNA sentezi için gerekli bir vitamindir. Yeterli düzeyde alınması, spina bifida gibi nöral tüp defektlerinin önlenmesinde önemli rol oynar" dedi.

Gebelik planlayan kadınlarda günlük 400 mikrogram folik asit kullanımının önerildiğini söyleyen Op. Dr. Enes Burak Mutlu, daha önce nöral tüp defektli gebelik öyküsü olan kadınlarda daha yüksek dozların önerilebildiğini belirterek bu gibi özel sağlık durumlarında dozun hekim tarafından kişiye özel planlanması gerektiğini ifade etti.

'

Folik asit otizme neden oluyor' iddiasını destekleyen kanıt yok

Sosyal medyada dolaşan iddiaların bilimsel araştırmalarla desteklenmediğini vurgulayan Op. Dr. Enes Burak Mutlu, bugüne kadar yapılmış geniş kapsamlı kohort çalışmalarında ve sistematik derlemelerde önerilen dozda kullanılan folik asidin otizme neden olduğuna ilişkin bir kanıt ortaya koymadığını söyledi. Op. Dr. Enes Burak Mutlu, "Aksine bazı araştırmalarda gebelik öncesinde ve erken gebelik döneminde yeterli folik asit kullanan annelerin çocuklarında otizm görülme ihtimalinin daha düşük olabileceği bildirilmiştir. Ancak bu, folik asidin otizmi önlediği anlamına da gelmez. Bilimsel olarak söyleyebileceğimiz en net şey, mevcut bilimsel kanıtlara göre önerilen dozlarda folik asit kullanımının otizm riskini artırdığını göstermemektedir" ifadelerini kullandı.

Otizm tek bir nedene bağlanamaz

Otizmin çok faktörlü bir nörogelişimsel durum olduğuna dikkat çeken Op. Dr. Enes Burak Mutlu, genetik yatkınlığın en önemli etkenlerden biri olduğunu söyledi ve açıklamalarına şu sözlerle devam etti:

"Otizm gelişiminde genetik başta olmak üzere birçok biyolojik ve çevresel faktör birlikte rol oynuyor. Günümüzde tanı oranlarının artmasında farkındalığın yükselmesi, tarama ve tanı imkanlarının gelişmesi de etkili oluyor. Bu nedenle otizmi tek bir vitamin, tek bir besin ya da tek bir çevresel etkene bağlamak bilimsel açıdan doğru değildir. Mevcut bilimsel kanıtlar, önerilen dozlarda folik asit kullanımının otizm riskini artırdığını göstermemektedir."

Folat ile folik asit karıştırılmamalı

Sosyal medyada sıkça gündeme gelen folat, folik asit ve MTHFR gen mutasyonu konularına da değinen Op. Dr. Enes Burak Mutlu, "Folat, besinlerde doğal olarak bulunan B9 vitaminidir. Folik asit ise bunun takviyelerde ve zenginleştirilmiş gıdalarda da kullanılan sentetik formudur. Bazı kişilerde genetik özelliklere bağlı olarak folat metabolizması farklılık gösterebilir. Ancak yalnızca MTHFR gen varyasyonu bulunması, folik asidin bırakılması veya rutin olarak metillenmiş folat preparatlarına geçilmesi için tek başına bir gerekçe değildir. Bu konuda karar, mutlaka hekim değerlendirmesiyle verilmelidir" diye konuştu.

Hekim önerisi olmadan bırakmayın

Anne adaylarını sosyal medyada yer alan doğrulanmamış bilgiler konusunda uyaran Op. Dr. Enes Burak Mutlu, sözlerini şöyle tamamladı:

"Folik asit, gebelikte koruyucu etkisi en güçlü bilimsel kanıtlara sahip desteklerden biridir. Sosyal medyada karşılaşılan bilgi kirliliği nedeniyle hekim önerisi olmadan folik asit kullanımını bırakmak, bebeğin sağlığını riske atabilir. Gebelik sürecindeki tüm vitamin ve takviyeler, kadın hastalıkları ve doğum uzmanının önerisi doğrultusunda kullanılmalıdır."