SGK işe giriş-çıkış genelgesiyle emekli olanların hak kaybı yaşamasının önüne geçti Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) yasasının yürürlüğe girmesiyle birlikte milyonlarca vatandaş emeklilik dilekçesi vermeye başladı.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) işe giriş-çıkış genelgesiyle EYT kapsamında emekli olanların hak kaybı yaşamasının önüne geçti. Birinci adımda işveren, emekli olup çalışmaya devam edecek personel için "emeklilik (yaşlılık) veya toptan ödeme nedeniyle" tanımlanan 8 koduyla çıkış yapacak.
Çalışanın aynı gün tahsis talebinde bulunması halinde ertesi gün yeniden sosyal güvenlik destek primine tabi bildirim yaparak aynı işyerinde aralıksız çalışmaya devam edebilecek. Örneğin, bugün çıkış yapıp emeklilik dilekçesini veren yarın yeniden aynı işyerinde çalışmaya devam edebilecek.
Çalışanın emekli aylığı da talebini izleyen ayın başından (1 Nisan) geçerli olacak. Çalıştığı işyerindeki maaş takvimi ise değişmeyecek. İşverene kıdem tazminatı desteğinin ayrıntıları da bu hafta netleşecek. Kıdem desteğinde 6 ay ödemesiz, 3 yıl vade seçeneği ön plana çıkıyor.
Borçlanma talebinde bulundum ama eksik günlerim var. İlave borçlanma yapabilir miyim?
Doğum, askerlik borçlanmasına karşın eksik günü olanlar başka başlıklarda (doktora, avukatlık staj süresi gibi) hakları varsa borçlanma yapabilecek. İlave borçlanma 2023 asgari ücretine göre hesaplanacak. İlave borçlanma hakkınız yoksa prim gününü doldurmak için ya çalışmanız ya da isteğe bağlı sigorta yaptırmanız gerekiyor. Borçlanmaya rağmen prim gününü dolduramayan SSK'lılar ya fiilen bir işte çalışacak ya da 1.260 günü aşmamak koşuluyla isteğe bağlı sigorta primi ödeyecek.
İşverene kıdem tazminatı ayrıntıları netleşti mi? EYT'liler kıdemini alabilecek mi?
Hazine ve Maliye Bakanlığı, kıdem tazminatına Kredi Garanti Fonu aracılığıyla kredi desteği sağlanmasına yönelik çalışmayı tamamladı. Bakanlığın bu hafta bir uygulama tebliği yayınlaması bekleniyor. Bakanlığın hazırladığı paketle, KGF teminat oranları artırılarak firmaları bir anda karşılaşabilecekleri yüksek tutarlı kıdem tazminatı ödemeleri için kredi limiti bulma sorunlarına çözüm sağlanmış olacak. İşverene üç yıl vade, altı ay ödemesiz dönem şeklinde kolaylıklar sağlanacak.
Kıdem tazminat tavanı EYT'liler için de uygulanacak mı?
Kıdem tazminatında çalışana ödenen ücretle beraber yol, yemek gibi bütün ödemeler dikkate alınacak. Her tam çalışma yılı için ödenen kıdem tazminatı tutarı, fesih tarihinden geçerli olan kıdem tazminatı tavanı (19 bin 982 lira) ile sınırlı olacak.
Kamuda 24 yıldır (erkek) çalışıyorum. 6 aylık ücretsiz iznimi borçlanarak emekli olabilir miyim?
Ekim 2008'den önce işe başlayan kamu çalışanları 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'na tabi. Aylıksız izinli süreleri eski derecelerinde değerlendirilebiliyor. Bunun için aylıksız izin süresini borçlanmanın emeklilikten en az 6 ay önce yapılması gerekiyor. 5510 sayılı Kanununa tabi memurlarda ise emeklilikten en az 6 ay önce borçlanma yapılması zorunluluğu bulunmuyor. Memurluğa 8 Eylül 1999'dan önce başladığınız için bu süreyi de borçlanarak emekli olabilirsiniz.
Sigortalılığımdan dolayı prim borcum bulunuyor. Emekli olduktan sonra ödeyebilir miyim?
Emekli aylığı bağlanabilmesi için kişinin kendi sigortalılığından dolayı prim borcunun olmaması gerekiyor. Emeklilik dilekçesi borcun ödendiği tarihte geçerli sayılacak, emekli aylığı borcun ödendiği tarihi takip eden aybaşından başlatılacak. Son yapılandırma yasasıyla prim borcunu dört ayda ödeyemeyen Bağ-Kur'luların sigortalılık süresi donduruldu. EYT'li Bağ-Kur'lunun prim günü 9.000'den fazla olsa dahi 30 Nisan 2021'den sonra prim borcunun olmaması gerekiyor.
Bugün itibarıyla yeterli prim ve çalışma süresi olmayanlar da EYT'den yararlanabilecek mi?
EYT kapsamında olup ancak yeterli prim ve süreye sahip olmayan 2 milyonun üzerinde kişi bulunuyor. Bu kapsamda olanlar da EYT düzenlemesinden yararlanabilecek. Koşulları yerine getirdikleri tarih itibarıyla emeklilik dilekçesi verebilecek.
Yapılandırma düzenlemesi ile Bağ-Kur'lulara ihya kolaylığı sağlanacak mı?
Meclis'e sunulan yapılandırma paketinde ihya kolaylığına ilişkin bir düzenleme yer almıyor. Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu bu konuda bir düzenleme yapılması için çağrıda bulundu. Genel Kurul aşamasında değişiklik yapılması talep ediliyor. Bağ-Kur sigortalılarının prim borçları 2008, 2015, 2018, 2020 ve 2021 yıllarında çıkartılan kanunlar ile silinmişti. Silinen primlerin ait olduğu sigortalılık süreleri durdurulmuştu. Kanuna göre, bu şekilde durdurulan sigortalılık süreleri, BAĞ-KUR'lunun ekonomik durumunun elverişli olduğu herhangi bir tarihte cari asgari ücret üzerinden prim ödeyerek ihya edilebiliyor.
Emeklilik gerekçesiyle iş akdimin feshi durumunda ihbar tazminatı da alabilir miyim?
Normal koşulda iş akdini fesheden tarafın karşı tarafa, işyerindeki çalışma süresine bağlı olarak 2 hafta ile 2 aylık ücret tutarı arasında değişen ihbar tazminatı ödemesi gerekiyor. Emeklilik gerekçesiyle iş akdinin feshi durumunda ihbar tazminatı hakkı doğmaz, çalışan böyle bir talepte bulunamaz.
