• Künye
  • İletişim
  • Çerez Politikası
  • Gizlilik İlkeleri
Anasayfa
  • Yaşam
  • Gündem
  • SPOR
  • POLİTİKA
  • SAĞLIK
  • EKONOMİ
  • KÜLTÜR SANAT
  • DÜNYA
  • BURSA
  • TÜRKİYE
  • Siyaset Magazin NEWS
  • Ara
SON DAKİKA:
09:55
Edirne'de Kadir Demirkıran'a akülü araç desteği
09:50
Kayseri Melikgazi'den vatandaşlara vergi ödemesi hatırlatması
09:50
Gürbulak Gümrük Kapısı'nda bekleme süresi ve saha düzeni şikâyeti... Yenilendi ama sorunlar bitmedi!
09:45
KSO, COP31'de Kocaeli sanayisinin yeşil dönüşüm vizyonunu anlattı
09:35
Kayseri Büyükşehir'den sürdürülebilir geleceğe uluslararası katkı
09:30
Düzce'de otomobil sulama kanalına devrildi: 5 yaralı
09:18
Beylikdüzü'nde 100 metre yükseklikte cam temizliği yapan endüstriyel dağcıların zorlu mesaisi
09:16
"Erzurum'da gençlerin basketbol ile bağı güçlendirilecek"
09:13
Didim Belediyesi'nden çocuklara dolu dolu ara tatil programı
09:10
İstanbul dahil çok sayıda ilde kuvvetli yağış bekleniyor
09:06
Erzurum'da araç devirleri geriledi
09:05
Hatay'a yenilenebilir enerji projesinden 60 milyon euro hibe
08:27
Tercan Devlet Hastanesinin elektrik ihtiyacının yüzde 96'sı güneşten karşılanacak
08:05
Erzincanlı kulüpler badminton Süper Ligi'nde ilk iki sırayı aldı
06:35
KASKİ'den Erkilet'e 150 milyon liralık altyapı yatırımı
Video Galeri Foto Galeri Yazarlar Üye Paneli
A
Büyüt
A
Küçült
Yorumlar
  1. Haberler
  2. KÜLTÜR SANAT
  3. Doç. Dr. Erkoç: "Bilge Kağan'ın Orhun Vadisi'nde bir saray şehri yaptırdığını tespit ettik"
KÜLTÜR SANAT
Yayınlanma: 17 Kasım 2026 - 08:52
Güncelleme: 17 Kasım 2026 - 09:43

Doç. Dr. Erkoç: "Bilge Kağan'ın Orhun Vadisi'nde bir saray şehri yaptırdığını tespit ettik"

ÇOMÜ Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç yaptığı çalışmalar sonucunda, Bilge Kağan'ın Orhun Vadisi'nde bir saray şehri yaptırdığını ortaya çıkardı.

KÜLTÜR SANAT
17 Kasım 2026 - 08:52
Güncelleme: 17 Kasım 2026 - 09:43
Yorumlar
Yazdır
A
Büyüt
A
Küçült
Yorumlar
Doç. Dr. Erkoç: "Bilge Kağan'ın Orhun Vadisi'nde bir saray şehri yaptırdığını tespit ettik"
ÇOMÜ Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç yaptığı çalışmalar sonucunda, Bilge Kağan'ın Orhun Vadisi'nde bir saray şehri yaptırdığını ortaya çıkardı.

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Sinoloji Anabilim Dalı Başkanı ve öğretim üyesi Prof. Dr. Gürhan Kirilen, Kitan asıllı şair ve devlet adamı Yelü Zhu'nun yazdığı bir şiirine düştüğü açıklama notunda, Bilge Kağan'ın saray kentinden bahsettiğini fark etti. Bunun üzerine konuyu ÇOMÜ İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü Genel Türk Tarihi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç ile paylaştı. Akademisyenlerin geniş çaplı araştırmaları sonucunda şehrin, günümüzde Moğolistan'ın Hotont kasabasında olduğu tespit edildi. Yeni keşif üzerine Erkoç yaptığı açıklamada, "Çin kaynaklarındaki basmakalıp ifadelerdeki 'Göktürkler göçebeydi' gibi bir durumun aslında o kadar basit olmadığını anlıyoruz. Pek çok yerleşim var. İlerleyen süreçlerde, belki on yıllar içerisinde, bölgedeki yani Moğolistan'daki eski Türk şehircilik tarihi hakkındaki bilgilerimiz belki de çok değişecek" dedi.

Meslektaşının okuduğu bir şiirde yer alan not ile bu araştırmaya başladıklarını söyleyen Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç, "Yaptığımız çalışmalar sonucunda Bilge Kağan'ın Orhun Vadisi'nde bir saray şehri yaptırdığını tespit ettik. Bunu ilk fark eden kişi benim değerli meslektaşım ve arkadaşım Prof. Dr. Gürhan Kirilen. Hoca, 13'üncü yüzyılda yazılmış bir şiirin içindeki açıklama notunda bunu fark etti. Birkaç hafta önce ben de bilmiyordum böyle bir metin olduğunu. Çünkü ben tarihçiyim ve tarihçiler genel olarak çok edebiyat metinlerine bakmıyorlar. Halbuki bakmak gerekiyor. Bunu da anlamış olduk. Yelü Zhu adında bir şair bu bilgiyi bize veriyor. Kendisi Kitan asıllı, aslen Çinli değil, Moğollarla akraba bir topluluktan. Yelü Zhu, gençliğinde bu bölgeden geçmiş. Babası Cengiz Han'ın bir veziri; Yelü Chucai adlı bir vezirin oğlu. Şöyle bir bilgi veriyor bize: 'Moğol başkenti Karakurum'un 35 kilometre kuzeybatısında veya aynı zamanda Kül Tigin Yazıtı'nın yine 35 kilometre güneybatısında Bilge Kağan'ın saray şehri vardır' diyor. Demek ki kendi yaşadığı dönemde kalıntılar hala gözüküyormuş. Bölgeyi iyi bildiğini anlıyoruz, yani öyle Çin'de, başkentte oturup yazmamış. Bizzat gitmiş, görmüş buraları. Güvenilir bir kaynak olduğunu anlıyoruz. Moğol İmparatorluğu başkenti Karakurum, Ögeday Kağan tarafından 1230'lu yıllarda kuruldu. Aslında bunun oradaki bir geleneğin ihyası olduğunu bize söylüyor. 'Buralar aslında Bilge Kağan'ın eski topraklarıydı, şu mesafede saray şehri vardı' diyor. Gong saray demek, cheng de şehir anlamına geliyor Çince'de; etrafı surla çevrili yapı demek, yerleşim demek aslında. Bundan ilham alınarak oraya çok yakın bir mesafede zaten Karakurum'un kurulduğunu bize anlatmak istiyor şair burada. Devlet adamı aynı zamanda kendisi" dedi.

Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç, Hotont kasabası ve çevresinde Türk ve bozkır devletlerinin idare merkezi olduğuna dikkat çekerek, "Uydu görüntülerinden baktığımızda Göktürklerden hemen sonra Uygurlar bu bölgeye hakimler. Yine Orhun Nehri kıyısında Ordu Balık ya da Karabalgasun olarak bilinen bir başkentleri var ve bu bizim bahsettiğimiz yere de çok yakın, yani 15 kilometre kadar bir mesafede yer alıyor. Orhun Yazıtları yine bu bölgede. Moğol başkenti sonradan yine burada kurulmuş. Burası aslında Hunlardan itibaren bütün bu Türk ve bozkır devletlerinin idare merkezi olmuş. Dolayısıyla tesadüf değil. Göktürklerden bahseden esas Çin kaynaklarında, hanedan yıllıklarında ve diğer resmi listelerde şöyle bir anekdot anlatılır: 'Bilge Kağan etrafı surlarla çevrili bir şehir yaptırmak ister, bir başkent yaptırmak ister. İçine de Budist ve Taoist tapınaklar yaptırmak ister.' Hatta bunu devlet meclisine sunduğunda danışmanlar da devlet adamları da kabul ederler bunu. Fakat esas danışmanı Tonyukuk karşı çıkar. İşte 'bu bizim yaşam tarzımıza aykırıdır, bizim avantajlı olmamızın sebebi hareketli yaşamamızdır, konar göçerliktir. Eğer sabit bir şehir yaparsak düşmanın eline burası geçebilir' diyerek uyarılarda bulunur. Bu kaynağın bize anlattığına göre Bilge Kağan ve devlet adamları vazgeçerler. Fakat anladığımız kadarıyla iş böyle sonuçlanmamış. Bu bahsettiğim anekdot Göktürklerin kendi yazıtlarında yer almıyor, Çin kaynaklarında yer alıyor. Biraz doğruluğu konusunda kuşkularımız açıkçası var. Biz tarihçiler ve dilciler olarak biraz kuşkuyla yaklaşıyoruz. Ama anladığımız kadarıyla Bilge Kağan belki ilk başta ikna olmuş danışmanı Tonyukuk'un görüşlerine, fakat sonrasında bu şehri yaptırdığını anlıyoruz" şeklinde konuştu.

Doç. Dr. Erkoç, sözlerine şöyle devam etti:

"Günümüzde Hotont diye bir kasabaya denk geliyor. Uydu görüntülerinden ve bu verilen mesafelerden baktığımızda zaten ilk Gürhan Hoca bunu fark ediyor yaptığı hesaplamalarla. Günümüzde Hotont diye bir kasaba var bu bahsettiğimiz bölgede. Uydu görüntülerinden baktığımızda biz burada yapı izleri gördük. Birkaç tane böyle farklı farklı yapılar var. Tabii bu yapılar doğrudan doğruya Bilge Kağan'ın sarayına mı ait, yoksa daha sonraki dönem eserleri mi, bunu şu anda bilmiyoruz. Bölgede yapılacak arkeolojik çalışmalarla herhalde daha net bir şekilde konuşabiliriz diye düşünüyoruz. Orada bir yüzey araştırması yapılması gerekiyor, belki kazılar yapılması lazım. Bununla alakalı girişimlerimiz olacak. Çin kaynakları özellikle Göktürkler hakkında çok basmakalıp ifadeler kullanır: Suları, otlakları takip ederek yaşarlar, sabit yerleri yoktur gibi böyle önyargılı bilgiler veriyorlar. Ama biz mesela Göktürk Yazıtları'ndan aslında bu bölgelerde bazı şehirlerin ve kalelerin olduğunu biliyoruz. Böyle şehirler, kaleler varken bir başkentlerinin olmadığını düşünmek zaten çok tuhaf geliyordu. Ve hemen sonrasındaki Uygurlardan kalma, şu anda sadece Orhun Vadisi'nde 50 civarında yerleşim tespit edilmiş. Çin kaynaklarındaki basmakalıp ifadelerdeki 'Göktürkler göçebeydi' gibi bir durumun aslında o kadar basit olmadığını anlıyoruz. Pek çok yerleşim var. İlerleyen süreçlerde, belki on yıllar içerisinde, bölgedeki yani Moğolistan'daki eski Türk şehircilik tarihi hakkındaki bilgilerimiz belki de çok değişecek."


2026/11/doc-dr-erkoc-quotbilge-kagan39in-orhun-vadisi39nde-bir-saray-sehri-yaptirdigini-tespit-ettikquot.jpg
2026/11/doc-dr-erkoc-quotbilge-kagan39in-orhun-vadisi39nde-bir-saray-sehri-yaptirdigini-tespit-ettikquot_1.jpg
2026/11/doc-dr-erkoc-quotbilge-kagan39in-orhun-vadisi39nde-bir-saray-sehri-yaptirdigini-tespit-ettikquot_2.jpg
2026/11/doc-dr-erkoc-quotbilge-kagan39in-orhun-vadisi39nde-bir-saray-sehri-yaptirdigini-tespit-ettikquot_3.jpg
2026/11/doc-dr-erkoc-quotbilge-kagan39in-orhun-vadisi39nde-bir-saray-sehri-yaptirdigini-tespit-ettikquot_4.jpg
2026/11/doc-dr-erkoc-quotbilge-kagan39in-orhun-vadisi39nde-bir-saray-sehri-yaptirdigini-tespit-ettikquot_5.jpg
2026/11/doc-dr-erkoc-quotbilge-kagan39in-orhun-vadisi39nde-bir-saray-sehri-yaptirdigini-tespit-ettikquot_6.jpg
  • YORUMLAR
adlı kullanıcıya cevap x
İlginizi Çekebilir
Trabzon'da 4 medeniyetin izlerini taşıyan tarihi liman gün yüzüne çıkarılıyor
Trabzon'da 4 medeniyetin izlerini taşıyan tarihi liman gün yüzüne çıkarılıyor
Başkan Erol'dan deve güreşine davet
Başkan Erol'dan deve güreşine davet
Bitlis'teki 200 yıllık Ahmet Eren Konağı turizme kazandırılıyor
Bitlis'teki 200 yıllık Ahmet Eren Konağı turizme kazandırılıyor
Manyas'ta Kazak Fasulyesi Hasat Festivali düzenlendi
Manyas'ta Kazak Fasulyesi Hasat Festivali düzenlendi
Son Haberler
Kocaeli'nin yeni sağlık tesisinde ilerleme yüzde 40'a ulaştı
Kocaeli'nin yeni sağlık tesisinde ilerleme yüzde 40'a ulaştı
Milas'ta doğaya gelişigüzel atık atanlar 'foto kapan'a yakalandı!
Milas'ta doğaya gelişigüzel atık atanlar 'foto kapan'a...
Edirne'de Kadir Demirkıran'a akülü araç desteği
Edirne'de Kadir Demirkıran'a akülü araç desteği
Kayseri Melikgazi'den vatandaşlara vergi ödemesi hatırlatması
Kayseri Melikgazi'den vatandaşlara vergi ödemesi hatırlatması
Gürbulak Gümrük Kapısı'nda bekleme süresi ve saha düzeni şikâyeti... Yenilendi ama sorunlar bitmedi!
Gürbulak Gümrük Kapısı'nda bekleme süresi ve saha düzeni şikâyeti......
Bitlis'teki 200 yıllık Ahmet Eren Konağı turizme kazandırılıyor
Bitlis'teki 200 yıllık Ahmet Eren Konağı turizme kazandırılıyor

Ana Sayfa
Yaşam
Gündem
SPOR
POLİTİKA
SAĞLIK
EKONOMİ
KÜLTÜR SANAT
DÜNYA
BURSA
TÜRKİYE
Siyaset
Magazin
NEWS
Köşe Yazarları
Foto Galeri
Video Galeri
Yerel Haberler
Üye Paneli
Günün Haberleri
Arşiv
Gazete Arşivi
Anketler
Hava Durumu
Gazete Manşetleri
Nöbetci Eczaneler
Namaz Vakitleri
  • DÜNYA
  • EKONOMİ
  • Magazin
  • NEWS
  • POLİTİKA
  • Siyaset
  • SPOR
  • Foto Galeri
  • Video Galeri
  • Köşe Yazarları
  • Üye Paneli
  • Yerel Haberler
  • Günün Haberleri
  • Arşiv
  • Gazete Arşivi
  • Anketler
  • Hava Durumu
  • Gazete Manşetleri
  • Nöbetci Eczaneler
  • Namaz Vakitleri

  • Rss
  • Künye
  • İletişim
  • Çerez Politikası
  • Gizlilik İlkeleri

Sitemizde bulunan yazı , video, fotoğraf ve haberlerin her hakkı saklıdır.
İzinsiz veya kaynak gösterilemeden kullanılamaz.

Yazılım: Tumeva Bilişim