CHP'li Sarıbal: Ayçiçeğinde hem rekolte, hem alım fiyatları düşük!

CHP Bursa Milletvekili ve Parti Meclis Üyesi Orhan Sarıbal, yağlık ayçiçeği alım fiyatlarını değerlendirerek, hem rekoltenin, hem de alım fiyatlarının düşüklüğüne dem vurdu.

BURSA (İGFA) - CHP Bursa Milletvekili ve Parti Meclis Üyesi Orhan Sarıbal, Türkiye'de ayçiçeği bitkisel yağ üretiminin yaklaşık yüzde 80'ini karşıladığını belirterek, "Dünya ayçiçeği üretiminin yüzde 75.8'i Rusya, Ukrayna ve Avrupa Birliği'nde yapılmaktadır. Buna karşılık AB en büyük ithalatçı, Çin ise en büyük ihracatçı konumdadır" dedi.

"Türkiye ayçiçeği üretiminde dünyada 9'unucu sırada olup; yağlık ayçiçeği üretiminin yarısından fazlası Trakya ve Batı Karadeniz illerinde gerçekleştirilmekte; en çok üretim Edirne (yüzde 13), Adana'da (yüzde 12) Tekirdağ (yüzde 10), Kırklareli (yüzde 10) ve Konya'da (yüzde 8) yapılmaktadır. Bu 5 ilin toplam üretimdeki payı yüzde 50'yi geçmektedir" diyen Sarıbal, AK Parti'nin ithalata dayalı tarım politikaları ayçiçeği üreticisini de zora soktuğunu, TÜİK'e göre, Türkiye'nin ayçiçeğindeki yeterlilik derecesinin 2002 yılında yüzde 84.8 iken, 2023 yılında yüzde 51.3'e gerilediğini ifade etti.

"Yağlı tohum ve türevleri Türkiye'nin en önemli ithalat kalemlerinden birini oluşturmaktadır" diyen Sarıbal, "Türkiye ayçiçeği ithalatında Avrupa Birliği'nin ardından dünyada ikinci sırada gelmektedir. Ayçiçeği tohumu, yağı ve küspesi için ödenen toplam bedel 2023 yılında 2 milyar dolar olmuştur. İthalatın yüzde 44'ü Ukrayna'dan, yüzde 25'i ise Romanya'dan yapılmıştır. Son 5 yılda ödenen bedel yüzde 117 oranında artmıştır.  AKP döneminde yağlı tohum ve türevleri için ödenen bedel ise 26 milyar dolara yaklaşmıştır. 2024 yılı 6 aylık verilerine göre yaklaşık 1 milyar dolar değerinde ithalat yapılmıştır. İthalat daha çok yağlı tohum ve ham yağ olarak yapılmakta, ithalatın çoğunlukla ham yağ şeklinde yapılması katma değer kaybına yol açmakta ve sanayinin kırma kapasitesinin atıl kalmasına neden olmaktadır. Türkiye'nin ayçiçeğinde net ithalatçı konumdadır. Bu nedenle yurtiçi ayçiçeği tohumu ve yağ fiyatları dünya fiyatlarındaki değişimlerden etkilenmektedir. İthalat fiyatlarının artmasıyla Türkiye'de fiyatlar da artışa geçmektedir. Dünyada döviz kurlarının yükseldiği ve petrol fiyatlarının arttığı yıllarda, Türkiye'de de fiyatlar artmaktadır" diye konuştu.

Milletvekili Sarıbal, ğüretici örgütleri tarafından da dile getirilen önerileri de şöyle sıraladı:

Ayçiçeği tohumu ve ham ayçiçeği yağı ithalatında gümrük vergileri rekoltenin gıda güvencesini tehlikeye sokacak seviyeye düştüğü durumlar hariç hiçbir zaman düşürülmemelidir. Yağlık ayçiçeğinde 2 lira 25 kuruş fark ödemesi (prim) desteği 5 TL'ye yükseltilmelidir. Kuraklıktan zarar gören ayçiçeği üreticilerinin zararları en kısa zamanda ödenmelidir. Kamu araştırma kuruluşlarının kuraklığa dayanıklı çeşit geliştirme çalışmaları hızlandırılmalıdır. Yıl içerisinde yapılan zamlar dikkate alınarak mazot ve gübre destekleri revize edilmelidir.