Diyarbakır'ın Ergani ilçesinde yer alan ve dünya arkeoloji literatüründe Neolitik Dönem'in en önemli yerleşimlerinden biri olarak kabul edilen Çayönü Tepesi'nde yürütülen 2025 yılı kazı çalışmalarında 8 mezar gün yüzüne çıkarıldı.Diyarbakır'ın Ergani ilçesinde ÇOMÜ Müzecilik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığında; Hacettepe Üniversitesi Antropoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Ömür Dilek Erdal koordinasyonunda, 2025 Mayıs ayından bu yana Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izniyle saha çalışmaları sürdürülüyor. Çalışmalar, alanında uzman arkeolog ve antropologların katılımıyla gerçekleştiriyor. Dünya arkeoloji literatüründe Neolitik Dönem'in en önemli yerleşimlerinden biri olarak kabul edilen Çayönü Tepesi'nde yürütülen kazı çalışmalarında 8 mezar gün yüzüne çıkarıldı.Kazı çalışmaları sonucunda tespit edilen mezarlardan 1'inin Neolitik Dönem, 7'sinin ise İlk Tunç Çağı II tarihlerine ait olduğunu belirten Doç. Dr. Savaş Sarıaltun, "Neolitik Dönem'e ait mezar, Kanallı Yapılar Evresi'ne ait bir yapının batı kenarında basit bir gömü şeklinde ortaya çıkarılmıştır. İlk Tunç Çağı II dönemine tarihlenen diğer mezarlar ise gömü biçimleri açısından farklılık göstermektedir. 3'ü basit toprak, 2'si küp, diğer 2'si ise taş kapaklı ve sandık tipi mezar olarak belgelenmiştir. Mezarlar içerisinde ölü hediyesi olarak bırakılmış 9 adet tüm kap bulunmuş; ayrıca mezarların çevresinde, mimari olarak mezarları taklit eden ve sembolik anlam taşıyan 2 adet 'hediye çukuru' tespit edilmiştir. Çukurlardan biri boşken, diğerinde dış mezar hediyesi olarak 5 adet tüm kap yerleştirilmiştir. Elde edilen yeni veriler ile Çayönü Tepesi'nin yalnızca Neolitik Dönem'de değil, İlk Tunç Çağı'nda da ritüel ve gömü uygulamaları açısından önemini koruduğunu ortaya koymaktadır. Söz konusu mezarlar, dönemin inanç sistemi, ölü gömme gelenekleri ve toplumsal yapısına ilişkin önemli bilimsel veriler sunmaktadır" dedi.
