Bursa Sanayicileri ve İşinsanları Derneği (BUSİAD) Başkanı Türkay, dünya ekonomisinin yeni trendlerinin konuşulduğu bir dönemde gelen salgına ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
"Alacağımız kararlarda, atıf yapabileceğimiz referansımız yok. Dijitalleşme, paylaşım ekonomisi, elektrikli ve otonom araçlarla kendini gösteren bir döneme giriyorduk. İş yapış biçimleri, üretim ve tüketim alışkanlıklarının değişmesine kafa yoruyorduk. Ancak Covid-19 olarak adlandırılan korona virüsü bunları geride bıraktı."
Yapılması gerekenleri, iktidarın ve iş dünyasının üzerine düşenler olmak üzere ikiye ayıran BUSİAD Başkanı Türkay, şöyle devam etti:
"Halka açık mekânların kapatılması ve evde izolasyondan dolayı, ekonomide nakit dönüşü azalıyor. Bu da ödeme sıkıntılarına sebep olacak. İşletmeler çalışan sayısında azaltmaya gidebilir. Asıl sorun da burada yaşanacak gibi. Geçici kapanan işletmelerde çalışan ve çalıştıran ilişkileri sıkıntı olacak. Kısa çalışma ödeneği bunu karşılamakta yetersiz olabilir. Burada daha hassas olmak gerekir. Yine de hükümet hem işletmelere, hem çalışanlara, hem de finans piyasasına, durumu hafifletici enstrümanları sunarak bir güven verdi. Ekonomik istikrar kalkanı hem ertelenen vergiler, hem kısa çalışma ödeneği, hem de genişletilen kredi imkânıyla kaygıları biraz olsun azalttı. Her şeyi ithâl etmenin en kolay çözüm olduğunu bu kriz bize gösterdi. Eskisi gibi, gıda güvenliği açısından tekrar kendi kendimize yeten, hatta ihracatçı durumu ulaşmamız çok önemli. Nasıl kendi tüketimimizin üç dört katı makarna ve un üretimimiz var ve unda dünyada birinci ihracatçı, makarnada ikinci ihracatçı isek, ihracat çeşitliliğini arttırmamız, kullanılan buğdayı ithal değil yerli buğdayla üretebilmenin çözümlerini bulmamız lazım. Bu hem sahip olduğumuz toprakları, yüzyıllardır edindiğimiz tarım hafızasını en verimli şekilde kullanmamızı, köyden şehre göçü önlememizi, işsizliği azaltmamızı sağlayacaktır. Ayrıca sadece askerî alanda değil haberleşme, lojistik ve bankacılık gibi alanlarda da millîlik oranlarının yüzde 50'lerin üzerinde olması gerektiği de bugün daha net görülmektedir. İçinize kapandığınızda kendi kendinize yetebilecek gücünüzün olması gerekiyor."
"Alacağımız kararlarda, atıf yapabileceğimiz referansımız yok. Dijitalleşme, paylaşım ekonomisi, elektrikli ve otonom araçlarla kendini gösteren bir döneme giriyorduk. İş yapış biçimleri, üretim ve tüketim alışkanlıklarının değişmesine kafa yoruyorduk. Ancak Covid-19 olarak adlandırılan korona virüsü bunları geride bıraktı."
Yapılması gerekenleri, iktidarın ve iş dünyasının üzerine düşenler olmak üzere ikiye ayıran BUSİAD Başkanı Türkay, şöyle devam etti:
"Halka açık mekânların kapatılması ve evde izolasyondan dolayı, ekonomide nakit dönüşü azalıyor. Bu da ödeme sıkıntılarına sebep olacak. İşletmeler çalışan sayısında azaltmaya gidebilir. Asıl sorun da burada yaşanacak gibi. Geçici kapanan işletmelerde çalışan ve çalıştıran ilişkileri sıkıntı olacak. Kısa çalışma ödeneği bunu karşılamakta yetersiz olabilir. Burada daha hassas olmak gerekir. Yine de hükümet hem işletmelere, hem çalışanlara, hem de finans piyasasına, durumu hafifletici enstrümanları sunarak bir güven verdi. Ekonomik istikrar kalkanı hem ertelenen vergiler, hem kısa çalışma ödeneği, hem de genişletilen kredi imkânıyla kaygıları biraz olsun azalttı. Her şeyi ithâl etmenin en kolay çözüm olduğunu bu kriz bize gösterdi. Eskisi gibi, gıda güvenliği açısından tekrar kendi kendimize yeten, hatta ihracatçı durumu ulaşmamız çok önemli. Nasıl kendi tüketimimizin üç dört katı makarna ve un üretimimiz var ve unda dünyada birinci ihracatçı, makarnada ikinci ihracatçı isek, ihracat çeşitliliğini arttırmamız, kullanılan buğdayı ithal değil yerli buğdayla üretebilmenin çözümlerini bulmamız lazım. Bu hem sahip olduğumuz toprakları, yüzyıllardır edindiğimiz tarım hafızasını en verimli şekilde kullanmamızı, köyden şehre göçü önlememizi, işsizliği azaltmamızı sağlayacaktır. Ayrıca sadece askerî alanda değil haberleşme, lojistik ve bankacılık gibi alanlarda da millîlik oranlarının yüzde 50'lerin üzerinde olması gerektiği de bugün daha net görülmektedir. İçinize kapandığınızda kendi kendinize yetebilecek gücünüzün olması gerekiyor."
