Sağlık Bakanlığı'nca, koronavirüs tedavisinde kullanılan kan sulandırıcı ürünlere dünyada talebin arttığı belirtildi. Türkiye'deki ürünlerin bir kısmının koronavirüs tedavisi için hastanelere yönlendirildiği belirtilerek, "Bu durum serbest eczanelerimiz aracılığıyla hastalarımıza sunulan ürünlerin miktarında, zaman zaman azalmaya yol açabilmektedir" denildi. Ayrıca, kan sulandırıcı ürünlerin piyasada bulunabildiği belirtildi. Uzmanlar, koronavirüs tedavisinde kullanılan kan sulandırıcı ürünleri doktor önerisi ve takibi dışında kullanmanın büyük sağlık sorunlarına yol açabileceğine dikkati çekti.
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları öğretim üyesi, bilim kurulu üyesi Prof. Dr. Ateş Kara, kan sulandırıcı ürünlerin kullanımına ilişkin DHA'ya açıklama yaptı. Kara, herhangi bir ilacın dahi doktor kontrolü dışında dozunu artırınca vücuda zarar verebileceğini belirterek, "Size tedavi amaçlı verdiğiniz ilacı iki katı alırsanız size zarar verebilir. Bu bakımdan doz ana belirleyici. Bu ilaçları gerekmedikçe asla kullanmamak lazım. Kanamaya da neden olabilirler. Kanı sulandırıyor, akışkanlığını artıyor, amacı bu; ama biraz fazla verirseniz kanamaya neden olabilir. Bu çizgiyi bizim, sizin belirlemeniz mümkün değil. Mutlaka sizi izleyen doktorun önermesi ve önerdiği miktarı önerdiği şekilde almanız gerekir" dedi.
'ASLA KULLANMAMALIYIZ'
Kara, bu tür ilaçların kullanım süresinin uzatılmasıyla da riskin oluşabileceğini belirterek, "Ağrı kesiciyi biz çok rahat kullanıyoruz, bunu bile siz bir tablet yerine 2 tablet alırsanız, almanız gerek süre 6 saatte 1 ise siz 2 saatte bir alırsanız çok ciddi yan etkileri, hatta kayıplara neden olabilecek yan etkileri olabilir. Doktor önerisi olmadan, eczacı arkadaşlara danışıp nasıl kullanılacağından emin olmadan bu ilaçları asla ve asla kullanmamamız gerekir" diye konuştu.
'KENDİ KENDİMİZE KARAR VERİP KULLANABİLECEĞİZ İLAÇLAR DEĞİL'
Kara, gerekmedikçe kan sulandırıcı ilaçların kullanılmaması gerektiğini belirterek, şunları kaydetti:
"Kan sulandırıcıları kullanırken şöyle riskler olabilir, gerekmediği sürece dışarıdan böyle ilaçları kullanmamız fayda sağlar mı, hayır. Bugün aşıları tartışıyoruz diyoruz ki 'istenmeyen etkisi olabilir mi', aşı ile karşılaştırdığımızda kat kat değil yüzlerce kat riski var. Bu ilaçları elimizde reçetemiz olmadan, doktor önerisi olmadan herhangi bir şekilde bize 'şu şekilde kullanın' denilmeden mutlaka uzak durmamız gerekiyor. Kendi kendimize karar verip kullanabileceğimiz ilaçlar değil bunlar. Bazen bu ilaçların bir de başka ilaçlar ile etkileşmesi vardır. 'A' ilacını alıyorsanız belki de sizin kullandığınız kan sulandırıcının etkisi 2 katına çıkacak, belki de yarıya üşecek. Onun için bunu bir sağlık profesyonelinin, bu işi bilen kişinin değerlendirmesi sizin aldığınız başka bir ilaç varsa onunla etkileşir mi, o etkileşim ne tarafa doğru olur, etkiyi azaltacak tarafa mı, azaltmayacak tarafa mı doğru olur bunu mutlaka değerlendirmek gerek. Bazen siz istenmeyen etkileri hemen fark etmezsiniz. Mesela çok hafif mide kanaması yapar, çok hafiftir fark etmezsiniz, midenizde bağırsağınızda. Ama öyle bir düzeye gelir ki, kan seviyeniz öyle bir düşer ki sizin herhangi bir sağlık kuruluşunda tedavi olabilme şansınız kalmaz. O nedenle de tüm ilaçları doktor önerisi olmadan kullanmayalım, bir eczacı arkadaşımızdan nasıl kullanılacağı konusunda destek alıp kullanalım."
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları öğretim üyesi, bilim kurulu üyesi Prof. Dr. Ateş Kara, kan sulandırıcı ürünlerin kullanımına ilişkin DHA'ya açıklama yaptı. Kara, herhangi bir ilacın dahi doktor kontrolü dışında dozunu artırınca vücuda zarar verebileceğini belirterek, "Size tedavi amaçlı verdiğiniz ilacı iki katı alırsanız size zarar verebilir. Bu bakımdan doz ana belirleyici. Bu ilaçları gerekmedikçe asla kullanmamak lazım. Kanamaya da neden olabilirler. Kanı sulandırıyor, akışkanlığını artıyor, amacı bu; ama biraz fazla verirseniz kanamaya neden olabilir. Bu çizgiyi bizim, sizin belirlemeniz mümkün değil. Mutlaka sizi izleyen doktorun önermesi ve önerdiği miktarı önerdiği şekilde almanız gerekir" dedi.
'ASLA KULLANMAMALIYIZ'
Kara, bu tür ilaçların kullanım süresinin uzatılmasıyla da riskin oluşabileceğini belirterek, "Ağrı kesiciyi biz çok rahat kullanıyoruz, bunu bile siz bir tablet yerine 2 tablet alırsanız, almanız gerek süre 6 saatte 1 ise siz 2 saatte bir alırsanız çok ciddi yan etkileri, hatta kayıplara neden olabilecek yan etkileri olabilir. Doktor önerisi olmadan, eczacı arkadaşlara danışıp nasıl kullanılacağından emin olmadan bu ilaçları asla ve asla kullanmamamız gerekir" diye konuştu.
'KENDİ KENDİMİZE KARAR VERİP KULLANABİLECEĞİZ İLAÇLAR DEĞİL'
Kara, gerekmedikçe kan sulandırıcı ilaçların kullanılmaması gerektiğini belirterek, şunları kaydetti:
"Kan sulandırıcıları kullanırken şöyle riskler olabilir, gerekmediği sürece dışarıdan böyle ilaçları kullanmamız fayda sağlar mı, hayır. Bugün aşıları tartışıyoruz diyoruz ki 'istenmeyen etkisi olabilir mi', aşı ile karşılaştırdığımızda kat kat değil yüzlerce kat riski var. Bu ilaçları elimizde reçetemiz olmadan, doktor önerisi olmadan herhangi bir şekilde bize 'şu şekilde kullanın' denilmeden mutlaka uzak durmamız gerekiyor. Kendi kendimize karar verip kullanabileceğimiz ilaçlar değil bunlar. Bazen bu ilaçların bir de başka ilaçlar ile etkileşmesi vardır. 'A' ilacını alıyorsanız belki de sizin kullandığınız kan sulandırıcının etkisi 2 katına çıkacak, belki de yarıya üşecek. Onun için bunu bir sağlık profesyonelinin, bu işi bilen kişinin değerlendirmesi sizin aldığınız başka bir ilaç varsa onunla etkileşir mi, o etkileşim ne tarafa doğru olur, etkiyi azaltacak tarafa mı, azaltmayacak tarafa mı doğru olur bunu mutlaka değerlendirmek gerek. Bazen siz istenmeyen etkileri hemen fark etmezsiniz. Mesela çok hafif mide kanaması yapar, çok hafiftir fark etmezsiniz, midenizde bağırsağınızda. Ama öyle bir düzeye gelir ki, kan seviyeniz öyle bir düşer ki sizin herhangi bir sağlık kuruluşunda tedavi olabilme şansınız kalmaz. O nedenle de tüm ilaçları doktor önerisi olmadan kullanmayalım, bir eczacı arkadaşımızdan nasıl kullanılacağı konusunda destek alıp kullanalım."
