ABD'den en az 25 milyar dolarlık "Yeni Gazze" planı

ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı ve eski başdanışmanı Jared Kushner, İsviçre'nin Davos kasabasında gerçekleştirilen Dünya Ekonomik Forumu'nda (WEF) Gazze Şeridi'nin yeniden inşası sürecine ilişkin en az 25 milyar dolarlık "Yeni Gazze" planını duyurdu.

İsviçre Alpleri'ndeki Davos kasabasında gerçekleştirilen Dünya Ekonomik Forumu'nda (WEF) ABD Başkanı Donald Trump'ın kurduğu Barış Kurulu'nun kuruluş sözleşmesinin imzalanmasının ardından konuşma gerçekleştiren Trump'ın damadı ve eski başdanışmanı Jared Kushner, Gazze Şeridi'nin yeniden inşasına ilişkin açıklamalarda bulundu. Kushner, "En önemli şey başlık güvenlik olacak. Açıkçası, gerilimi azaltmanın bir yolunu bulmak için İsraillilerle çok yakından çalışıyoruz ve bir sonraki aşama Hamas ile silahsızlanma üzerinde çalışmak olacak. Güvenlik olmadan kimse yatırım yapmayacak, kimse oraya inşaat yapmayacak. İstihdam oluşturmaya başlamak için yatırımlara ihtiyacımız var" dedi.

Kushner, yeniden inşa çalışmalarına yönelik ilk planlarından bahsederken, "Başlangıçta, özgür bir bölge ve ardından bir de Hamas bölgesi kurmayı düşünüyorduk. Sonra da, 'hadi yıkıcı bir başarıya hazırlık yapalım' dedik" ifadelerini kullandı. Dinleyicilere "Yeni Gazze" olarak adlandırdığı "ana planını" gösteren bir slayt gösterisi sunan Kushner, söz konusu plan kapsamında, konut geliştirme, veri merkezleri ve sanayi parkları için ayrılmış alanları gösteren renk kodlu bir haritayı detaylandırdı. Haritada Gazze Şeridi'nin yerleşim, kıyı turizmi ve karma kullanım bölgelerine ilişkin planlar yer aldı.

Refah'ta 100 bin yeni konut

Kushner, Barış Kurulu'nun Gazze'yi dış yardıma bağımlılıktan uzaklaştırmak için "serbest piyasa ilkelerini" kullanmak istediğini belirterek, planın Refah şehrinde 100 bin yeni konutun yanı sıra "Yeni Gazze" olarak adlandırılan bölgede yüksek binalarında inşasını da içerdiğini belirtti. ABD'li diplomat, "Orta Doğu'da bu şekilde 2-3 milyon nüfuslu şehirler 3 yıl içinde inşa ediliyor. Yani bunu hayata geçirmeye karar verirsek, benzer projelerin yapılması son derece mümkün" dedi.

Kushner, Gazze'deki taraflara "iş birliği için elimizden gelenin en iyisini yapma" çağrısında bulunarak, "Herkes barış içinde yaşamak istiyor. Barışın mümkün olduğuna inanırsak, barış gerçekten de mümkün olabilir" ifadelerini kullandı.

Filistinlilerin mülkiyet haklarına değinilmedi

Kushner açıklamasında, savaş sırasında evlerini, işyerlerini ve geçim kaynaklarını kaybeden Filistinlilerin mülkiyet hakları ya da kayıplarının tazminatı gibi temel meselelere değinmedi. Açıklamada, inşa süreci sırasında yerinden edilecek Filistinlilerin nerede yaşayacağı da ele alınmadı. Kushner aynı zamanda çalışmalarının hangi kişi ve kuruluşlar tarafından finanse edileceğine de değinmedi ancak, gelecek haftalarda Washington'da, "özel sektörden yapılacak çok sayıda katkının açıklanacağı" bir konferans düzenleneceğini söyledi. Konferansa ilişkin bir detay verilmedi.

ABD'li diplomatın açıklamalarına göre söz konusu plan, Gazze'yi 2035 yılına kadar bölgesel bir ekonomik merkeze dönüştürmeyi hedefleyen çok aşamalı bir "ana planı" ortaya koyuyor. Önümüzdeki 10 yılda bölgenin geleceğine ilişkin belirlenen hedefler arasında, Gazze'nin gayrisafi yurt içi hasılasının 10 milyar doların üzerine çıkarılması ve hane başına ortalama yıllık gelirin 13 bin doların üzerine yükseltilmesi amaçlanıyor.

Altı aşamalı bir kalkınma takvimine dayanan çalışmaların, güneyden başlayıp kuzeye doğru ilerlemesi planlanıyor. İlk dört aşamada Refah ve Han Yunus'a odaklanılırken, beşinci aşamada Gazze'nin merkezindeki mülteci kamplarının geliştirilmesi hedefleniyor. Son aşama ise Gazze şehrinin yeniden inşasına odaklanılıyor.

Barış Kurulu, 25 milyar doların üzerinde kaynak harcanmasını öngörüyor

Filistinli kaynakların açıklamalarına göre Barış Kurulu, modern altyapı ve kamu hizmetlerinin geliştirilmesi için 25 milyar doların üzerinde bir kaynağa ihtiyaç duyulduğunu tahmin ediyor. Yeni ekonomiyi desteklemek amacıyla mesleki eğitim ve yeniden beceri kazandırma programlarına 1,5 milyar dolar ayrılması planlanıyor. Bu kapsamda inşaat, tarım, imalat ve dijital sektörlerde 500 binden fazla yeni istihdam fırsatı oluşturulması hedefleniyor. Ayrıca, ticari alanlar, iş merkezleri ve yerel girişimciliği teşvik etmeye yönelik hibeler için 3 milyar dolarlık ek bir yatırım fonu oluşturulması öngörülüyor.

Gazze Şeridi'ndeki çalışmaların başlayabilmesi için öncelikle yaklaşık 68 milyon ton moloz ve savaş enkazının temizlenmesi gerektiği biliniyor.