Türkiye yaşlı nüfus oranında kaçıncı sırada?
Dünyadaki yaşlı nüfusun yüzde 1.07'sinin yaşadığı Türkiye, yüzde 9.1'lik yaşlı nüfus oranıyla dünyada 66. sırada yer alıyor. Türkiye'de yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu iller ise Batı Karadeniz Bölgesi'nde bulunuyor.
Nüfus tahminlerine göre 2019 yılı için dünya nüfusunun 7 milyar 604 milyon 656 bin 633 kişi, yaşlı nüfusun ise 703 milyon 711 bin 487 kişi olduğu tahmin edildi. Bu tahminlere göre dünya nüfusunun yüzde 9.3'ünü yaşlı nüfus oluşturdu.
En yüksek yaşlı nüfus oranına sahip ilk üç ülke sırasıyla yüzde 34.1 ile Monako, yüzde 28.8 ile Japonya ve yüzde 22.7 ile Almanya oldu. Türkiye, 167 ülke arasında 66. sırada yer aldı.
Türkiye genelinde yaşlı nüfus olarak kabul edilen 65 ve daha yukarı yaştaki nüfus, 2014 yılında 6 milyon 192 bin 962 kişi iken son beş yılda yüzde 21.9 artarak 2019 yılında 7 milyon 550 bin 727 kişi oldu. Böylece, yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı ise 2014 yılında yüzde 8.0 iken, 2019 yılında yüzde 9.1'e yükseldi. Yaşlı nüfusun 2019 yılında yüzde 44.2'sini erkek nüfus, yüzde 55.8'ini kadın nüfus oluşturdu.
Küresel yaşlanma süreci olarak adlandırılan "demografik dönüşüm" sürecinde olan Türkiye'de, doğurganlık ve ölümlülük hızlarındaki azalma ile birlikte sağlık alanında kaydedilen gelişmeler, yaşam standardının, refah düzeyinin ve doğuşta beklenen yaşam süresinin artması ile nüfusun yaş yapısı şekil değiştirdi. Çocuk ve gençlerin nüfus içindeki oranı azalırken yaşlıların toplam nüfus içindeki oranı artış gösterdi. Türkiye, oransal olarak yaşlı nüfus yapısına sahip ülkelere göre hala genç bir nüfus yapısına sahip olsa da, yaşlı nüfus sayısal olarak oldukça fazladır.
EN FAZLA YAŞLI NÜFUS KARADENİZ'DE
Türkiye'de yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu iller Batı Karadeniz Bölgesi'nde bulunuyor.
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) verilerine göre, yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu il, 2019 yılında yüzde 18.8 ile Sinop oldu. Bu ili yüzde 17.7 ile Kastamonu, yüzde 16.2 ile Artvin ve Çankırı izledi.
Yaşlı nüfus oranının en düşük olduğu il ise yüzde 3.3 ile Şırnak oldu. Bu ili yüzde 3.4 ile Hakkari, yüzde 3.9 ile Şanlıurfa izledi.
Yaşlı nüfusun yüzde 0.1'ini oluşturan 100 yaş ve üzerindeki yaşlı kişi sayısı, 2019 yılında 5 bin 567 oldu. Türkiye'de 100 yaşın üzerinde en fazla yaşlıya sahip ilk üç il sırasıyla 763 kişi ile İstanbul, 275 kişi ile Ankara ve 242 kişi ile Giresun iken en az yaşlıya sahip ilk üç il ise sırasıyla 5 kişi ile Bayburt, 6 kişi ile Ardahan ve Karaman oldu.
Okuma yazma bilmeyen yaşlı nüfus oranı, 2014 yılında yüzde 22.9 iken 2018 yılında yüzde 18.3'e düştü. Okuma yazma bilmeyen yaşlı kadınların oranının, 2018 yılında yaşlı erkeklerin oranından 4.5 kat fazla olduğu görüldü. Okuma yazma bilmeyen yaşlı kadınların oranı yüzde 27.9 iken yaşlı erkeklerin oranı yüzde 6.1 oldu.
Eğitim durumuna göre yaşlı nüfus incelendiğinde, 2014 yılında yaşlı nüfusun yüzde 42.1'i ilkokul mezunu, yüzde 5.0'ı ortaokul veya dengi okul/ilköğretim mezunu, yüzde 5.2'si lise veya dengi okul mezunu, yüzde 5.1'i yükseköğretim mezunu iken 2018 yılında ilkokul mezunu olanların oranı yüzde 45.0'a, ortaokul veya dengi okul/ilköğretim mezunu olanların oranı yüzde 6.5'e, lise veya dengi okul mezunu olanların oranı yüzde 6.8'e, yükseköğretim mezunu olanların oranı ise yüzde 6.6'ya yükseldi.
Yaşlı nüfusun eğitim durumu cinsiyete göre incelendiğinde, cinsiyetler arasında önemli farklılıklar olduğu gözlendi. Bitirilen tüm eğitim düzeylerinde yaşlı erkek nüfus oranının yaşlı kadın nüfus oranından daha yüksek olduğu görüldü.
Yaşlı nüfus yasal medeni duruma göre incelendiğinde, cinsiyetler arasında önemli farklılıklar olduğu görüldü. Yaşlı erkek nüfusun 2019 yılında yüzde 1.2'sinin hiç evlenmemiş, yüzde 83.7'sinin resmi nikahla evli, yüzde 3.3'ünün boşanmış, yüzde 11.9'unun eşi ölmüş olduğu görülürken yaşlı kadın nüfusun yüzde 2.6'sının hiç evlenmemiş, yüzde 45.4'ünün resmi nikahla evli, yüzde 3.7'sinin boşanmış, yüzde 48.3'ünün ise eşi ölmüş olduğu görüldü.
Gelir ve yaşam koşulları araştırması sonuçlarına göre, eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde 60'ına göre hesaplanan yoksulluk oranı, 2014 yılında Türkiye geneli için yüzde 21.8 iken 2018 yılında yüzde 21.2 oldu. Bu oran, yaşlı nüfus için 2014 yılında yüzde 18.3 iken 2018 yılında yüzde 16.4 oldu.
Yaşlı nüfusun yoksulluğu cinsiyete göre incelendiğinde, yoksul yaşlı erkek nüfus oranı 2014 yılında yüzde 18.3 iken 2018 yılında yüzde 14.4 oldu. Yoksul yaşlı kadın nüfus oranı ise 2014 yılında yüzde 18.2 iken 2018 yılında yüzde 17.9 oldu.
Hanehalkı işgücü araştırması sonuçlarına göre, işgücüne katılma oranı 2014 yılında 15 ve daha yukarı yaştaki nüfus için yüzde 50.5 iken 2018 yılında yüzde 53.2'ye yükseldi. Bu oran yaşlı nüfus için 2014 yılında yüzde 11.5 iken 2018 yılında yüzde 12.5 oldu. İşgücüne katılma oranı cinsiyete göre incelendiğinde, yaşlı erkek nüfusta 2018 yılında yüzde 20.9 iken yaşlı kadın nüfusta yüzde 5.9 oldu. Yaşlı nüfustaki işsizlik oranının 2014 yılında yüzde 2.1 iken 2018 yılında yüzde 2.7 olduğu görüldü.
Hanehalkı işgücü araştırması sonuçlarına göre, istihdam edilen yaşlı nüfusun sektörel dağılımı incelendiğinde, 2018 yılında yaşlı nüfusun yüzde 65.5'inin tarım, yüzde 27.3'ünün hizmetler, yüzde 4.7'sinin sanayi, yüzde 2.5'inin ise inşaat sektöründe yer aldığı görüldü.