Kocaeli'nin ormanlarına kızıl geyik takviyesi: Adım adım izleniyorlar
Kocaeli'de yaban hayatını canlandırmak ve kızıl geyik popülasyonunu güçlendirmek amacıyla başlatılan proje kapsamında, Ormanya'da yetiştirilen 39 kızıl geyik Samanlı Dağları'nda doğal yaşamla buluşturuldu. 2024 yılında başlayan ve 3 yıllık bir program olarak planlanan proje kapsamında geyiklerin hareketleri GPS takip cihazları ve fotokapanlarla izlenirken, bölgedeki biyolojik çeşitliliğin korunması ve doğa turizminin geliştirilmesi hedefleniyor.
Kocaeli'de yaban hayatını canlandırmak ve kızıl geyik popülasyonunu güçlendirmek amacıyla başlatılan proje kapsamında, Ormanya'da yetiştirilen 39 kızıl geyik Samanlı Dağları'nda doğal yaşamla buluşturuldu. 2024 yılında başlayan ve 3 yıllık bir program olarak planlanan proje kapsamında geyiklerin hareketleri GPS takip cihazları ve fotokapanlarla izlenirken, bölgedeki biyolojik çeşitliliğin korunması ve doğa turizminin geliştirilmesi hedefleniyor.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü iş birliğinde yürütülen Samanlı Dağları Kızıl Geyik Yerleştirme Projesi, bölgedeki yaban hayatının güçlendirilmesi için önemli adımlardan biri olarak öne çıkıyor. Ormanya Doğal Yaşam Parkı'nda yetiştirilen kızıl geyikler, Kartepe'deki Kuzuyayla başta olmak üzere Samanlı Dağları'nın uygun doğal yaşam alanlarına bırakılıyor.
Sayıları 39'a ulaştı
Proje kapsamında 20 Eylül 2024'te Kuzuyayla Tabiat Parkı'nda gerçekleştirilen ilk salımda 10 kızıl geyik doğayla buluşturuldu. Salınan geyiklerin 2'sinin erkek, 8'inin dişi olduğu bildirildi. Çalışmaların 2025 yılında da devam ettiği projede, yıl içinde gerçekleştirilen iki ayrı salımda 7 ve 8 olmak üzere 15 kızıl geyik daha doğal yaşam alanlarına bırakıldı.
22 Ekim 2026'da gerçekleştirilen son salımda ise 9 kızıl geyik daha Kuzuyayla'da doğaya salındı. Böylece yıllara göre açıklanan salım sayıları toplam 39'a ulaştı.
Geyiklerin hareketleri takip ediliyor
Proje kapsamında geyiklerin doğaya bırakılmasının yanı sıra yeni yaşam alanlarına uyumlarının izlenmesine yönelik çalışmalar da yürütülüyor. Doğaya salınmadan önce sağlık kontrollerinden geçirilen geyiklerin kimliklendirilmesi ve takip edilebilmesi amacıyla çip ve küpe uygulamaları yapılıyor. Hayvanların bir bölümüne GPS takip cihazı bulunan tasmalar takılarak hareket güzergahları izleniyor.
GPS verileri sayesinde geyiklerin hangi bölgelerde dolaştığı, yaşam alanlarını nasıl kullandığı ve mevsimsel değişimlere bağlı hareketleri inceleniyor. Bölgede kurulan fotokapanlar aracılığıyla da geyiklerin doğal ortamlarındaki hareketleri görüntüleniyor. Elde edilen verilerin, hayvanların yeni yaşam alanlarına uyumlarının değerlendirilmesine ve popülasyonun gelişiminin izlenmesine katkı sağlaması hedefleniyor.
Mevsime göre farklı besinlerle besleniyorlar
Kızıl geyikler, yaşadıkları bölgenin bitki örtüsüne ve mevsim şartlarına göre farklı besinlerle besleniyor. İlkbahar ve yaz aylarında otlar, yeşil yapraklar ve taze bitki sürgünleriyle beslenen geyikler, sonbaharda meyve ve tohumları da tüketiyor. Meşe palamudu gibi besinler bu dönemde beslenmelerinde önemli yer tutabiliyor. Kış aylarında bitki örtüsünün azalmasıyla tomurcuklar, ince dallar ve ağaç kabukları da besin kaynakları arasında bulunuyor.
Kızıl geyiklerin yaşamlarını sürdürebilmeleri için yeterli besin kaynaklarının yanı sıra suya, barınabilecekleri alanlara ve güvenli hareket güzergahlarına erişebilmeleri gerekiyor. Bu nedenle Samanlı Dağları'ndaki ormanlık alanların yanı sıra çayır, açıklık ve çalılıkların bulunduğu habitatların da geyiklerin yaşam alanı ihtiyaçları bakımından önem taşıdığı belirtiliyor.
Hedef doğal popülasyonu güçlendirmek
Kızıl geyiklerin doğal yaşam alanlarına yerleştirilmesiyle bölgedeki popülasyonun güçlendirilmesi ve türün doğal ortamında sürdürülebilir bir varlık göstermesine katkı sağlanması hedefleniyor. Bilinçsiz avlanma, yaşam alanlarının daralması ve insan faaliyetleri, yaban hayvanlarının popülasyonlarını etkileyen başlıca faktörler arasında yer alıyor.
Uzmanlar, yaban hayatının korunmasında hayvanların doğal yaşam alanlarının muhafaza edilmesinin, popülasyonların bilimsel yöntemlerle izlenmesinin ve insan kaynaklı tehditlerin azaltılmasının önemine dikkati çekiyor.
Kızıl geyikler, bitkilerle beslenmeleri ve besin zincirindeki yerleriyle ekosistemin doğal işleyişine katkı sağlıyor. Bununla birlikte, popülasyonun sağlıklı biçimde gelişebilmesi için hayvan sayısının yaşam alanının taşıma kapasitesiyle uyumlu olması önem taşıyor.
Proje kapsamında elde edilen verilerin, Samanlı Dağları'ndaki yaban hayatının korunmasına ve doğal yaşam alanlarının yönetimine yönelik çalışmalara katkı sunması bekleniyor.
Bölgenin doğal zenginliklerinin tanıtılması ve doğa bilincinin artırılması da projenin hedefleri arasında bulunuyor. Doğa gözlemi ve yaban hayatı fotoğrafçılığı gibi faaliyetlerin, hayvanların doğal davranışlarını ve yaşam alanlarını rahatsız etmeyecek şekilde yürütülmesi önem taşıyor.