Bu yıl beş yaşın altındaki 200 bin çocuk, dış yardımların kesilmesi nedeniyle ölecek

Gates Vakfı'nın raporuna göre, beş yaş altı çocuklarda ölüm oranı bu yüzyılda ilk kez artacak.

2024 yılına kıyasla bu yıl dünya genelinde beş yaşın altındaki yaklaşık 200.000 çocuğun daha öleceği tahmin ediliyor . Bu, İngiltere ve ABD gibi ülkelerin uluslararası yardımlarda eşi benzeri görülmemiş kesintiler yapması nedeniyle bu yüzyılda ilk kez yaşanıyor .

Gates Vakfı'nın bir raporuna göre, 2025 yılı sonuna kadar 4,8 milyon çocuk ölümü yaşanacak ; bu sayı bir önceki yıl 4,6 milyondu. Şimdiye kadar, dünya genelinde beş yaş altı çocuk ölümleri, 2000 yılında 10 milyona ulaşan ölüm sayısından bu yana her yıl düşüş gösteriyordu.

Gates Vakfı CEO'su Mark Suzman The Independent'a yaptığı açıklamada, "Ne yazık ki bu yıl, bu durumun sadece durmadığı, tersine döndüğü bu yüzyıldaki ilk yıl olacak" dedi .

"Şu ana kadarki en büyük ölüm nedeni uluslararası yardımlardaki kesintilerdir ," diye ekledi. "Kısa sürede geri adım attığınızda, bunun sonuçları olur ve ne yazık ki bu sonuçlar insan hayatlarıyla ölçülür ."

Raporda, bazı ülkelerin önerdiği kesintilere paralel olarak sağlık harcamalarında yüzde 20'lik bir azalma olması durumunda 2045 yılına kadar 12 milyon çocuğun daha ölebileceği belirtiliyor.

Vakfın başkanı Bill Gates şunları söyledi: "Önlemesini bildiğimiz bir hastalıktan ölen bir çocuğun durumu özellikle yıkıcı. Dünya, onlarca yıldır çocukların hayatlarını kurtarmak için istikrarlı bir ilerleme kaydetti. Ancak şimdi, zorluklar arttıkça bu ilerleme tersine dönüyor."

"Bu, 5.000'den fazla sınıftaki çocuğun, henüz isimlerini yazmayı veya ayakkabılarını bağlamayı bile öğrenmeden yok olması anlamına geliyor."

"Doğru harcandığında dış yardımın yaşamla ölüm arasındaki farkı yarattığı açıkça kanıtlanmıştır. Şimdi, dünya çapında bütçeler kısılmışken - en azından ve şok edici bir şekilde, bu İşçi Partisi hükümeti tarafından," dedi.

"Uluslararası liderliğin çöküşü, dünyanın en savunmasız kesimleri için ölüm çanlarını çalıyor" diye ekledi.

"Doğru harcandığında dış yardımın yaşamla ölüm arasındaki farkı yarattığı açıkça kanıtlanmıştır. Şimdi, dünya çapında bütçeler kısılmışken - en azından ve şok edici bir şekilde, bu İşçi Partisi hükümeti tarafından," dedi.

"Uluslararası liderliğin çöküşü, dünyanın en savunmasız kesimleri için ölüm çanlarını çalıyor" diye ekledi.

Muhafazakar Parti Milletvekili ve Parlamento Uluslararası Kalkınma Seçme Komitesi üyesi David Mundell, "Harcamaları kısma veya yardımların dağıtım şeklini değiştirme kararlarının gerçek hayatta sonuçları olduğunu bir kez daha görüyoruz ve her zaman olduğu gibi en çok etkilenenler dünyanın en yoksul ve en savunmasız kesimleri, yani çocuklar oluyor" dedi ve İngiltere'yi "öne çıkmaya" ve liderlik göstermeye çağırdı.

Bu arada, küresel sağlık ve güvenlik konusunda tüm partilerden oluşan parlamento grubunun (APPG) başkanı olan İşçi Partisi Milletvekili Dr. Beccy Cooper şunları ekledi: "Gates raporunun bulguları, küresel sağlık yatırımları kesildiğinde neler olacağının çarpıcı bir örneğidir. Birleşik Krallık, denizaşırı kalkınma yardımlarına [milli gelirin %0,7'si] oranında yatırım yapmak için net bir yol belirlemelidir."

The Independent'ın Küresel Yardımı Yeniden Düşünme projesini destekleyen Gates Vakfı, raporu Washington Üniversitesi Sağlık Ölçümleri ve Değerlendirme Enstitüsü ile ortaklaşa hazırladı.

Şimdiye kadarki en büyük küresel yardım kesintileri ABD'den geldi. Donald Trump Ocak ayında tekrar göreve geldiğinde, tüm dış yardım harcamalarını bir gecede iptal etti. Bu fonların bir kısmı tekrar devreye girmiş olsa da, Bay Suzman, kesintinin "kesinlikle can kayıplarına yol açtığını " söyledi. "Önlenebilir nedenlerden ölecek olan 200.000 çocuk, esasen bu fon kesintilerine doğrudan bir bağlantı."

ABD'nin küresel sağlık için ayırdığı fon, 2024'teki seviyenin üçte ikisinin altında kalmaya devam ediyor. Bu arada İngiltere, dış yardım bütçesini yüzde 40 oranında azaltma sürecinde ve bunun etkilerinden biri de on binlerce çocuğun sıtmadan ölme riski .

Suzman, İngiltere ve diğer zengin ülkeleri, "ulusal bütçelerinin çok küçük bir kısmını oluşturan ancak düşük ve orta gelirli ülkelerde hayat kurtarma açısından orantısız bir etkiye sahip olan" aşı ve cibinlik gibi en etkili araçları finanse etmeye çağırdı.

Bay Suzman, " Aşılar küresel sağlıkta en dönüştürücü araçlar olmaya devam ediyor . Bu nedenle tüberküloz (TB) , sıtma ve HIV aşıları üzerinde çalışıyoruz çünkü bunlar başarılı olursa dönüştürücü olabilirler," dedi. Ancak, "Birini seçmek zorunda kalsaydım, sıtma aşısını seçerdim" diye ekledi .

Sıtma, her yıl 600.000 kişinin dörtte üçünden fazlasını oluşturan çocukların en büyük ölüm nedenidir. Nispeten yeni aşılar, hastalığa karşı aşılamanın mümkün olduğunu kanıtlamıştır, ancak bunlar yalnızca kısa sürede etkisini yitiren orta düzeyde bir koruma sağlamaktadır. Bu ölümcül paraziti durdurmanın daha etkili ve daha uzun süreli yollarını bulmak için çalışmalar devam etmektedir.

Hükümet, geçen ay HIV, tüberküloz ve sıtma tedavisi için dünyanın en büyük uluslararası fon sağlayıcısına yaptığı katkıyı yüzde 15 oranında azaltacağını duyurdu .

Gates raporunda ayrıca, kişi başına yılda 100 dolardan az bir harcamanın sağlık sistemlerini desteklemesiyle çocuk ölümlerinin yüzde 90'ının önlenebileceği , aşıya harcanan her doların ise ülkelere 54 dolar getiri sağladığı belirtildi.

Suzman , "Aslında bu, düşük ve orta gelirli ülkelerin özlemini çektikleri uzun vadeli öz yeterliliği inşa etmelerine yardımcı olmanın en iyi yoludur" diye ekledi.

İşçi Partisi Milletvekili ve yardım politikaları üzerinde çalışan partiler arası bir milletvekilleri grubunun başkanı Emily Darlington şunları söyledi: "Bu ölümleri nasıl önleyeceğimizi biliyoruz. Teknolojimiz, araçlarımız ve bilgi birikimimiz var. Beş yaş altı daha fazla çocuğun ölmesinin beklenmesi, yoksulluğa ne kadar sırt çevirdiğimizi ve ilerlemeden ne kadar uzaklaştığımızı gösteriyor."

"Covid pandemisinin bize verdiği dersleri, yani hastalıkların sınır tanımadığını unutmuş olmamız özellikle trajik. Ancak uluslararası iş birliği yaparak kendimizi güvende tutabiliriz."

Yaşam maliyetindeki düşüş ve savunma harcamalarını artıran küresel krizler nedeniyle, birçok zengin ülkede halkın vergilerinin yurtdışı yardımlara harcanmasına razı olup olmayacağı konusunda tartışmalar yaşanıyor.

"Karar soyut bir şekilde çerçevelendiğinde," dedi Bay Suzman, "'Emekliler için ısınma yerine küresel sağlık hizmetlerine para mı vermeliyiz?' diye. 'Hayır, elbette vermemeliyiz' diyeceksiniz." Ancak, çoğu insana, "Afrika veya Asya'da bir çocuğun hayatını, normalde yaptıramayacağı bir aşıyla kurtarabilirsek, vergi mükelleflerinin parasının bir kuruşunu buna harcamaktan çekinmez misiniz?" diye sorduğunuzda, hemen hemen hepsi "evet" diyecektir