Bondi Plajı'ndaki Hanuka saldırısı hakkında neler biliniyor?
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, Sidney'deki Bondi Plajı'nda düzenlenen Hanuka etkinliğinde ülkenin Yahudi topluluğunu hedef alan silahlı saldırının ardından silah yasalarını güçlendirme sözü verdi.
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, Sidney'deki Bondi Plajı'nda düzenlenen Hanuka etkinliğinde ülkenin Yahudi topluluğunu hedef alan silahlı saldırının ardından silah yasalarını güçlendirme sözü verdi.
Albanese'nin "antisemitizm eylemi... [ve] terörizm" olarak nitelendirdiği saldırıda, 10 yaşında bir kız çocuğu da dahil olmak üzere on beş kişi hayatını kaybetti.
Polis, iki silahlı saldırganın baba ve oğul olduğunu iddia ediyor; 50 yaşındaki Sajid Akram polis tarafından vurularak öldürüldü, 24 yaşındaki oğlu Naveed ise hastanede tedavi görüyor. Durumu hakkında bilgi yok.
Başbakan, saldırının IŞİD'den esinlenilerek gerçekleştirildiğine dair kanıtların bulunduğunu, zira saldırganlara ait olduğu iddia edilen bir araçta iki bayrak bulunduğunu söyledi.
Avustralya'da toplu silahlı saldırılar çok nadirdir. Bu saldırı, 1996'da Port Arthur katliamında bir silahlı saldırganın 35 kişiyi öldürmesinden bu yana ülkenin en ölümcül olayıdır.
Polis, silahlı saldırıyı terör saldırısı olarak nitelendirdi.
Şu ana kadar bildiklerimiz şunlar:
Olaylar nasıl gelişti?
14 Aralık Pazar günü, saat 18:47'de (07:47 GMT), polise Bondi Beach'teki bir parkta silah sesleri duyulduğuna dair ihbarlar geldi.
Doğruluğu teyit edilmiş videolarda, silah sesleri duyulurken insanların plajdan kaçtığı, çığlık attığı ve koştuğu görülüyor.
Bazı görüntülerde, Bondi Plajı'nın kuzey ucunda, Campbell Parade üzerindeki bir otoparkın yakınındaki küçük bir köprüden iki silahlı kişinin ateş açtığı görülüyor. Ateş açtıkları alan, Hanuka etkinliğinin düzenlendiği park alanı.
Birkaç dakika sonra çekilen ayrı bir videoda ise, olay yerinde bulunan ve daha sonra Ahmed al Ahmed olarak identifiedilen bir kişinin, silahlı kişilerden birini etkisiz hale getirdiği görülüyor. Meyve dükkanı sahibi ve iki çocuk babası olan Bay al Ahmed, silahlı kişiyi yere yatırıp silahını alıyor ve ona doğrultuyor.
Silahlı saldırgan daha sonra köprüye doğru geri çekilirken, oradan başka bir saldırgan ateş açmaktadır.
Aynı görüntülerde, yaralı olduğu anlaşılan başka bir adamın olay yerinden kaçtığı görülüyor; polis olay yerine gelip silahlı kişilere doğru ateş etmeye başlıyor.
Doğruluğu teyit edilmiş bir başka videoda ise aynı köprüde birkaç polis memuru görülüyor. Bir polis memurunun hareketsiz bir adama kalp masajı yaptığı, birinin ise "Öldü, öldü!" diye bağırdığı anlaşılıyor.
Saat 18:57'de Yeni Güney Galler (NSW) Polisi ilk kamuoyu açıklamasını yaparak olay yerindeki kişileri sığınaklara gitmeye, diğerlerini ise bölgeden uzak durmaya çağırdı.
Saat 19:39'da polis iki kişinin gözaltına alındığını açıklarken, saat 22:00'de Yeni Güney Galler Polisi olayı Sidney'deki Yahudi topluluğuna yönelik bir terör saldırısı olarak nitelendirdi.
NSW Polisi'ne göre, saldırıda ölen 15 kişi arasında 10 yaşında bir kız çocuğu da bulunuyordu . Ayrıca iki haham ve bir Holokost kurtulanı da hayatını kaybetti.
Kurbanların yaşları 10 ile 87 arasında değişiyor.
İngiliz asıllı 41 yaşındaki Haham Eli Schlanger'in ailesi BBC'ye yaptığı açıklamada, ölenler arasında onun da olduğunu söyledi. Yahudi örgütü Chabad'ın belirttiğine göre, Schlanger Hanuka etkinliğinin düzenlenmesine yardımcı olmuştu.
Haham Schlanger'in kuzeni Haham Zalman Lewis, onu "neşeli, enerjik, hayat dolu ve insanlara yardım etmeyi seven çok sıcakkanlı ve dışa dönük bir kişi" olarak tanımladı.
Öldürülenler arasında, Sidney'deki Chabad faaliyetlerinin "tanınmış koordinatörü" olarak tanımlanan Haham Yaakov Levitan da vardı.
Chabad'ın açıklamasına göre, Holokost'tan sağ kurtulan Alexander Kleytman, karısını korumaya çalışırken öldürüldü.
İsrail medyası, saldırıda bir İsrail vatandaşının da öldürüldüğünü ve Fransız vatandaşı Dan Elkayam'ın da saldırı kurbanları arasında bulunduğunu bildirdi.
Olayda yaralanan 42 kişi daha hastaneye kaldırıldı. Avustralya sağlık yetkilileri, Sydney genelindeki hastanelerde 24 kişinin tedavi gördüğünü ve bunlardan üçünün durumunun kritik olduğunu bildirdi.
NSW Sağlık Bakanı Ryan Park, Pazartesi günü ABC News'e yaptığı açıklamada, dört çocuğun Sydney Çocuk Hastanesi'ne sevk edildiğini söyledi.
Polisin açıklamasına göre, olay sırasında iki polis memuru vurularak yaralandı.
Her iki polis memuru da hastanede ciddi ancak stabil durumda tedavi görüyor; polis, memurlardan birinin 18 aydır Doğu Banliyöleri Polis Bölge Komutanlığı'nda görev yapan Polis Memuru Scott Dyson olduğunu açıkladı. İkinci memurun kimliği ise açıklanmadı.
İddia edilen silahlı saldırganlar hakkında neler biliyoruz?
Polis, saldırının 50 yaşındaki Sajid Akram ve 24 yaşındaki oğlu Naveed Akram olmak üzere iki silahlı kişi tarafından gerçekleştirildiğini iddia etti.
Sajid, hobi amaçlı avcılık lisansı için gerekli şartları karşılamış ve ruhsatlı bir ateşli silah sahibiydi.
NSW Polis Komiseri Mal Lanyon, şüphelinin saldırıda kullanıldığına inanılan altı ateşli silahla bağlantılı olduğunu söyledi.
İçişleri Bakanı Tony Burke, babanın 1998 yılında öğrenci vizesiyle Avustralya'ya geldiğini söyledi. Vize, 2001 yılında eş vizesine ve daha sonra da ikamet izni vizesine dönüştürüldü.
Naveed Akram, Avustralya doğumlu bir vatandaştır. Albanese, Akram'ın ilk olarak Ekim 2019'da yetkililerin dikkatini çektiğini söyledi.
Albanese, "Kendisi başkalarıyla ilişkili olması temelinde incelendi ve yapılan değerlendirmede, devam eden bir tehdit veya şiddete başvurma tehdidine dair herhangi bir belirti bulunmadığı" ifadelerini kullandı .
Avustralya Yayın Kurumu (ABC), 24 yaşındaki kişinin Sidney merkezli bir IŞİD hücresiyle olan yakın bağları nedeniyle sorgulandığını bildirdi.
NSW Polisi, baba ve oğlunun silahlı saldırıdan önceki ayda Filipinler'e de seyahat ettiklerini ve bu seyahatin amacına ilişkin soruşturmanın devam ettiğini belirtti.
Sajid ve Naveed, 1 Kasım'da Filipinler'e giriş yaptı ve 28 Kasım'da ayrıldı; bu bilgi, ülkenin göçmenlik bürosu tarafından BBC'ye doğrulandı.
Açıklamada, Sajid'in Hindistan pasaportuyla, oğlunun ise Avustralya kimliğiyle seyahat ettiği belirtiliyor.
ABC televizyonu güvenlik kaynaklarına dayanarak, ikilinin "askeri tarzda eğitim" almak için ada ülkesine gittiğini belirtti, ancak yetkililer bu haberleri doğrulayamadı.
Siyasi liderler nasıl tepki verdi?
Albanese, daha sıkı yeni silah yasalarını ulusal kabine toplantısının gündemine alacağını söyledi.
Bunlar arasında bireylerin kullanabileceği veya ruhsat alabileceği silah sayısını sınırlamaya yönelik öneriler ve ruhsatların düzenli olarak gözden geçirilmesi yer alacak.
Avustralya, dünyanın en katı silah yasalarından bazılarına sahip. Silah sahibi olmak için izin ve lisans gerekiyor; ayrıca ateşli silah sahibi olan herkesin kayıt altına alınması zorunlu.
Diğer bir tepki ise şöyledir:
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong ile "antisemitik terör saldırısını görüşmek" üzere telefon görüşmesi yaptı.
İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, saldırıyı "Yahudilere yönelik çok acımasız bir saldırı" olarak nitelendirdi.
İngiliz Milletler Topluluğu üyesi ülkenin devlet başkanı olan Kral III. Charles, "bu korkunç Yahudi karşıtı terör saldırısından dehşete düştüğünü ve üzüldüğünü" söyledi.
NSW Başbakanı Chris Minns, insanlardan Bondi pavyonunun arkasındaki anıt alanına çiçek bırakmaya devam etmelerini istedi. Ayrıca eyalet genelindeki kan bağışı hizmetlerinde rekor sayıda insanın bulunmasını ve uzun kuyruklar oluşmasını memnuniyetle karşıladı.
Hanuka nedir?
Hanuka, İbranice'de Chanukah olarak da bilinir ve genellikle Yahudilerin ışık bayramı olarak anılır.
Bu, Yahudilere 2000 yıldan daha uzun bir süre önce Yunanlılara karşı kazandıkları ve dinlerini özgürce uygulama hakkını elde ettikleri savaşı hatırlatıyor.
Tarih değişiyor ama her zaman Kasım veya Aralık aylarına denk geliyor.
Olayın yaşandığı sırada Bondi Plajı'nda kutlamaların ilk gününü anmak için bir etkinlik düzenleniyordu.
"Deniz Kenarında Hanuka 2025" adlı etkinliğe ait dijital bir broşürde, etkinliğin saat 17:00'de plajın çocuk oyun alanının yakınında gerçekleşmesinin planlandığı belirtiliyor.
Chabad tarafından düzenlenen etkinlikte, "her yaşa uygun" canlı eğlence ve aktiviteler yer alacaktı. Etkinliğe yaklaşık 1000 kişinin katılması bekleniyordu.
Kaynak: BBC